Stikstof, MBA's, afvalstoffen, mestfraude, Tata Steel, EVOA, klimaatzaken — de volledige milieuportefeuille, ook strafrechtelijk en Europees waar relevant.
Beroepen van Faunabescherming, Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden gegrond; Utrechtse bezwaarbesluiten vernietigd, maatwerkbesluit herroepen; voorlopige voorzieningen afgewezen.
De rechtbank verklaart de beroepen van de Faunabescherming, Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden gegrond, vernietigt de bezwaarbesluiten en herroept het Utrechtse maatwerkvoorschrift voor het vangen van vijf wolven met een strikval. Bij toevoeging van een vangmiddel aan de bestaande Gelderse ontheffing had de aanvraag naar Gelderland moeten worden doorgestuurd. Als zelfstandige aanvraag kon zij niet via dit maatwerkvoorschrift worden toegestaan: daarmee werd volgens de rechtbank afgeweken van de specifieke zorgplicht. De aanvraag van Zodion ligt opnieuw open en moet worden bezien onder de huidige regelgeving. De overige beroepsgronden blijven onbeoordeeld; de verzoeken om voorlopige voorzieningen worden afgewezen.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
Boetes en intrekking derogatievergunning vanwege overschrijding van de gebruiksnormen. De minister heeft aangetoond dat de maatschap in 2018 een samenwerkingsverband vormde met de eenmanszaak, waarbij koeien van de eenmanszaak bij de maatschap werden gehouden. Percelen waarover maatschap niet de feitelijke beschikkingsmacht had terecht niet betrokken bij oppervlakte landbouwgrond. Minister mocht forfaits gebruiken bij bepalen mineralengehalten in de voorraad. Matiging van de boetes met 50% nu de maatschap vanwege hoge schuldenlast en zwaar gefinancierd eigen vermogen niet draagkrachtig genoeg is om de boetes volledig te betalen.
De voorzieningenrechter wijst de schorsingsverzoeken van POV, NMV, LTO en KAVB af. De minister mag de op verzoek van MOB te verstrekken Excelbestanden openbaar maken, voor zover dat nog niet is gebeurd. Volgens het voorlopige oordeel moeten huisvestingsgegevens en UBN-adressen openbaar worden omdat zij emissiegegevens zijn. Voor landbouwtellingsgegevens mocht de minister het belang van openbaarheid zwaarder laten wegen; verzoekers onderbouwden hun schadebelangen onvoldoende. De rechter ziet geen redelijke kans van slagen voor hun beroepen en vindt ook bij zijn eigen belangenafweging geen reden voor schorsing. De rechtbank blijft in de bodemzaken vrij om anders te oordelen.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6 Astra.
Beroepen zijn deels niet-ontvankelijk, ongegrond of gegrond; de vergunning wordt vernietigd, maar Defensie mag verder onder twee aangepaste voorschriften.
De rechtbank vernietigt de omgevingsvergunning, maar vervangt zelf twee voorschriften. Defensie mag het radarstation in Herwijnen daardoor realiseren en gebruiken onder de aangepaste voorwaarden. Validatiemetingen moeten door een geaccrediteerde instantie worden uitgevoerd; operationeel gebruik vereist metingen zonder overschrijding buiten de ICNIRP-contour en goedkeuring van het bevoegd gezag. De rechtbank aanvaardt de ICNIRP-limieten en acht, met het STAB-advies en de aangepaste voorschriften, de gezondheidsrisico’s voldoende onderzocht en beperkt. Niet alle eisers krijgen een inhoudelijk gunstige beslissing: verschillende beroepen zijn niet-ontvankelijk en die van [eiser 4] en [eisers 10] zijn ongegrond.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6 Astra.
Het College handhaaft de boete van € 11.671,65 en de randvoorwaardenkorting van 3% over 2022.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 6 okt 2026 ECLI:NL:CBB:2026:483
Het College laat de boete van € 11.671,65 en de randvoorwaardenkorting van 3% op de aangevraagde GLB-subsidies over 2022 in stand. De minister heeft aangetoond dat de melkveehouderij de gebruiksnorm voor dierlijke meststoffen en de fosfaatgebruiksnorm overschreed. Het College aanvaardt de waardering van de eindvoorraad; de melkveehouderij onderbouwde een grotere stikstofvervluchtiging onvoldoende. Dat het overgrote deel van de percelen aan de derogatievoorwaarden voldeed, maakte de reguliere gebruiksnorm niet onjuist. De boete was al met 10% gematigd wegens tijdsverloop. Verdere matiging wegens een geringe overschrijding is niet aan de orde.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6 Astra.
Eisers hebben beroep ingesteld tegen de omgevingsvergunning milieu voor het tijdelijk verruimen van geluidsniveaus voor de graanhandel van [derde belanghebbende]. Het college was naar het oordeel van de rechtbank niet verplicht om een geluidbeheersplan voor te schrijven. Het beroep is ongegrond.
handhavingsverzoek vanwege vermeende oppervlakteverontreiniging door gebruik gewasbeschermingsmiddelen/ bestrijdingsmiddelen, niet in behandeling genomen, geen aanvraag in de zin van artikel 1:3, derde lid, van de Awb, te algemeen en onvoldoende specifiek/ concreet, geen besluit, bezwaar terecht niet-ontvankelijk, beroep ongegrond
Bij besluit van 1 februari 2023 heeft het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant aan [bedrijf] een ontheffing verleend van de verboden in artikel 3.5, tweede en vierde lid, van de Wet natuurbescherming (de Wnb) voor het opzettelijk verstoren van de gewone dwergvleermuis en het beschadigen of vernielen van voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de gewone dwergvleermuis (de Wnb-ontheffing). [bedrijf] wil aan de [locatie] een kantoorpand renoveren, dit omvormen tot wooneenheden en twee nieuwe grondgebonden woningen bouwen die samen met het gerenoveerde kantoorpand als woonhofje zullen worden ingericht. Uit onderzoek is gebleken dat er een paarverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis in het kantoorpand aanwezig is. Het college heeft ten behoeve van het project een Wnb-ontheffing verleend voor het opzettelijk verstoren van de gewone dwergvleermuis en het beschadigen of vernielen van voortplantings- of rustplaatsen van de gewone dwergvleermuis. De ontheffing is verleend voor de periode tot en met 1 november 2028. [appellant A] en [appellant B] wonen direct naast het projectgebied en zijn het niet eens met de verleende ontheffing.
De rechtbank vernietigt het besluit op bezwaar over de watervergunning voor Recreatiepark [naam]. De minister van Infrastructuur en Waterstaat moet opnieuw beslissen op de bezwaren tegen de vergunning aan Quiros aan de IJssel B.V. De minister had de herinrichting beoordeeld aan de hand van eerder vergunde bebouwing, zonder vast te stellen welke bebouwing feitelijk aanwezig was. De toegepaste bepaling over slopen en vervangen ziet volgens de rechtbank uitsluitend op daadwerkelijk bestaande bebouwing. De rechtbank laat de rechtsgevolgen niet in stand en beslist niet zelf over de vergunning.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6 Astra.
De rechtbank verklaart het beroep van [eiser] gegrond en vernietigt het besluit waarmee de minister de watervergunning voor Recreatiepark [naam] handhaafde. De minister moet opnieuw op de bezwaren beslissen. Hij baseerde de vervangende bebouwing ten onrechte op eerder vergunde bouwruimte, zonder de feitelijk aanwezige bebouwing vast te stellen. Ook toetste hij de terreinophoging niet aan artikel 6 van de Beleidsregels grote rivieren. De rechtbank laat de rechtsgevolgen niet in stand en beslist niet zelf over de vergunningverlening. De minister moet daarnaast € 200 griffierecht en € 61,82 proceskosten aan eiser vergoeden.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
De Afdeling vernietigt het gehele bestemmingsplan; de raad moet proceskosten en griffierechten vergoeden.
Raad van State · 7 okt 2026 ECLI:NL:RVS:2026:5928
De Afdeling verklaart de beroepen van het college van gedeputeerde staten van Noord-Holland en Givaudan gegrond en vernietigt het bestemmingsplan volledig. De toegestane tuinen en bouwwerken verminderen de oppervlakte van het Natuurnetwerk Nederland. Daarnaast maakt het plan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk in Bijzonder Provinciaal Landschap, in strijd met de toegepaste provinciale regels. De raad heeft ook Givaudans verleende omgevingsvergunning onvoldoende meegewogen. Daardoor zijn zowel de bedrijfsbelangen als het aanvaardbare woon- en leefklimaat onvoldoende beoordeeld. Dat de vergunning nog niet onherroepelijk was, rechtvaardigde het buiten beschouwing laten ervan niet.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
De Afdeling verklaart het beroep ongegrond; het gewasbeschermingsmiddelenverbod blijft gelden binnen de aangeduide spuitzone.
Raad van State · 7 okt 2026 ECLI:NL:RVS:2026:5905
De Afdeling verklaart het beroep van [appellant] ongegrond, waardoor hij op het grootste gedeelte van zijn perceel geen gewasbeschermingsmiddelen mag gebruiken. De raad van Bernheze heeft volgens de Afdeling zijn bedrijfsbelangen voldoende afgewogen tegen de behoefte aan nieuwe woningen en de bescherming van toekomstige bewoners. De raad onderzocht een kortere afstand en een andere situering van de woningen, maar mocht aan de woningbehoefte meer gewicht geven. Het verbod omvat ook biologische middelen. Het ontbreken van een definitie maakt de regeling volgens de Afdeling niet rechtsonzeker. De raad hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
Afwijzing verzoek om een voorlopige voorziening hangende bezwaar. Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter is beoordelingsverslag van het Ctgb geen besluit in de zin van artikel 1:3 van de Awb en zijn het de beslissingen op de aanvragen om (verlengde) toelating door Ierland en Duitsland die de definitieve rechtspositie van verzoeker bepalen.
De Afdeling bevestigt de geluidlast en invordering en kent schadevergoeding toe wegens de te lange procedure.
Raad van State · 30 sep 2026 ECLI:NL:RVS:2026:5601
De Afdeling laat de last voor geluidoverschrijding tijdens trainingen en de invordering van twee dwangsommen van elk € 4.000 in stand. MSV de Prikkedam kan zich voor die overschrijding niet beroepen op het gebruiksovergangsrecht. Na vernietiging van het bestemmingsplan uit 1997 herleefde het plan uit 1980. Het gebruik van de gehele baan was daarmee in strijd, omdat een deel binnen een natuurbestemming lag. Het overgangsrecht uit 2019 beschermde dat gebruik daarom niet. Wegens de te lange procedure moet de Staat wel € 2.500 schadevergoeding aan de vereniging en samen € 2.500 aan [partij A] en [partij B] betalen.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
De Afdeling laat de intrekking van de last over maximale geluidsniveaus tijdens trainingen in stand.
Raad van State · 30 sep 2026 ECLI:NL:RVS:2026:5779
De Afdeling verklaart het hoger beroep van [appellant A] ongegrond, waardoor de intrekking van de last onder dwangsom aan MSV de Prikkedam in stand blijft. Het college mocht de last volgens zijn beleid al vóór het verstrijken van een jaar intrekken. Elf opeenvolgende metingen lieten geen overtreding zien. Dat tijdens sommige metingen minder motoren reden, maakte de metingen volgens de Afdeling niet onbetrouwbaar voor het maximale geluidsniveau. De last betrof uitsluitend dat niveau tijdens trainingen. Bezwaren over het langtijdgemiddelde geluid waren daarom niet relevant voor deze beoordeling.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
Volgens de staatssecretaris stond de educatieve boodschap niet centraal tijdens een concert in het Dolfinarium en heeft het Dolfinarium daarmee de dierentuinvergunning overtreden. De staatssecretaris heef een last onder dwangsom opgelegd. Het College is van oordeel dat aan het dwangsombesluit geen deugdelijke en controleerbare vaststelling van relevante feiten en omstandigheden ten grondslag ligt op grond waarvan geconcludeerd kan worden dat het Dolfinarium het voorschrift uit artikel 2.2, onder c, van de dierentuinvergunning heeft overtreden. Schending zorgvuldigheidsbeginsel, vernietiging bestreden besluit, herroeping dwangsombesluit.
De Afdeling vernietigt de handhavingsbesluiten; het college moet binnen zestien weken na verzending opnieuw beslissen.
Raad van State · 30 sep 2026 ECLI:NL:RVS:2026:5812
De Afdeling vernietigt de eerdere handhavingsbesluiten en het herstelbesluit over geluidsoverlast bij basisschool De Buut. Het college van Nijmegen moet binnen zestien weken na verzending opnieuw op de bezwaren beslissen. Het college heeft onvoldoende gemotiveerd of het voorgestelde hek van 180 centimeter volgens de regels voor vergunningverlening aanvaardbaar is. Daardoor is ook onvoldoende onderbouwd dat het volledige maatregelenpakket de overtreding beëindigt. Het beroep van [appellant] en anderen tegen het herstelbesluit slaagt; de beroepen van Conexus en [appellanten sub 2] daartegen zijn ongegrond. Tegen het nieuwe besluit staat alleen beroep bij de Afdeling open.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
Bij besluit van 29 oktober 2024 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat op verzoek van het college van burgemeester en wethouders van Vught de geluidproductieplafonds op 30 referentiepunten langs het spoortraject Vught - ’s-Hertogenbosch verlaagd. In 2021 hebben het ministerie, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Vught de bestuursovereenkomst "PHS Vught 2021" gesloten. Daarin is vastgelegd dat in aanvulling op het tracébesluit "Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Meteren-Boxtel" (het tracébesluit) in Vught-Noord extra geluidbeperkende maatregelen worden getroffen aan en langs het spoor. Er worden raildempers aangebracht en de geluidschermen die in het tracébesluit zijn opgenomen worden verhoogd en verlengd. Met die maatregelen wordt de geluidsbelasting op bestaande geluidgevoelige bestemmingen zoals woningen verlaagd tot ten hoogste 60 dB. Naast de in de bestuursovereenkomst opgenomen aanvullende maatregelen heeft de gemeente Vught met ProRail afgesproken dat ter hoogte van het Isabellaveld een extra geluidscherm wordt geplaatst. Het college heeft de staatssecretaris gevraagd om de "60 dB-maatregelen" en het extra geluidscherm op te nemen in het geluidregister en de geluidproductieplafonds met het effect van deze maatregelen te verlagen.
Voorlopige voorziening. Last onder dwangsom voor het staken en gestaakt houden van activiteiten in een bedrijfsloods. De voorzieningenrechter is van oordeel dat het college op dit moment onvoldoende heeft onderbouwd dat sprake is van een overtreding. Verlenging begunstigingstermijn met terugwerkende kracht.
Deze uitspraak gaat over twee bestuurlijke boetes van in totaal € 600,- die de minister aan eiseres heeft opgelegd vanwege het als leverancier bevestigen van gegevens die niet naar waarheid zijn vastgelegd en opgenomen in het realtime en digitaal Vervoersbewijs Dierlijke Meststoffen (rVDM). Eiseres is het niet eens met deze twee boetes. Volgens haar zijn de boetes onterecht omdat er geen sprake is van overtredingen. De rechtbank oordeelt dat de minister de boetes onterecht heeft opgelegd omdat er aanleiding is om te twijfelen aan de bevindingen die zijn neergelegd in het rapport van de toezichthouder. Eiseres krijgt dus gelijk en het beroep is dus gegrond.
Bij besluit van 24 maart 2026 heeft het college van burgemeester en wethouders van Den Haag het Definitief plaatsingsplan ondergrondse restafvalcontainers Bezuidenhout-Oost (buurt 66) Haagse Hout, Den Haag vastgesteld. Daarbij is onder meer de locatie 66-59, ter hoogte van de [locatie] aangewezen voor de plaatsing van een ondergrondse restafvalcontainer (ORAC). [verzoeker] woont tegenover de locatie die is aangewezen voor de ORAC. Hij vreest met name aantasting van zijn uitzicht en geuroverlast van de ORAC.
ECLI:NL:RVS:2026:5846· Bestuursrecht
23
Expertteam Milieu·Raad van State·30 sep 2026relevant
Bij besluit van 24 oktober 2023 heeft het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant het verzoek van MOB en Leefmilieu tot intrekking van de natuurvergunning van, dan wel het opleggen van een verplichting aan, [partij], afgewezen. In de uitspraak van 13 maart 2026 heeft de Afdeling het beroep van MOB en Leefmilieu, gericht tegen het niet tijdig nemen van een besluit door het college, gegrond verklaard. Verder heeft zij het college opgedragen uiterlijk op 10 juli 2026 een nieuw besluit te nemen op het verzoek van MOB en Leefmilieu en dit besluit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken. Daarbij heeft de Afdeling bepaald dat het college een dwangsom verbeurt voor iedere dag dat het de door de Afdeling gestelde termijn overschrijdt, waarbij de hoogte van de dwangsom is gesteld op € 100,00 per dag, met een maximum van € 15.000,00.
ECLI:NL:RVS:2026:5751· Bestuursrecht
24
Expertteam Milieu·Raad van State·7 okt 2026relevant
In de tussenuitspraak van 1 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4654, heeft de Afdeling het college van burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht opgedragen om binnen 12 weken na verzending van de tussenuitspraak de daarin omschreven gebreken in het besluit van 3 oktober 2023 te herstellen. In dat besluit heeft het college locatie RE499 en RE500 ter hoogte van de woning Pauwenkamp 210 in Maarssen aangewezen voor het plaatsen van twee ondergrondse restafvalcontainers (ORAC’s). In de tussenuitspraak heeft de Afdeling overwogen dat het college het besluit van 3 oktober 2023 voor zover dat betrekking heeft op de aanwijzing van locatie RE499 en RE500 niet deugdelijk heeft gemotiveerd. De Afdeling heeft het college opgedragen om de onder 8.2, 9.2 en 11.3 geconstateerde gebreken te herstellen. [appellant] en anderen hebben in hun zienswijze aangevoerd dat een ruimtelijke onderbouwing ontbreekt en dat het ontwerp van het aan te leggen pad niet past in het uitgewerkte bomenplan dat de afdeling Groen in 2025 heeft opgesteld.
ECLI:NL:RVS:2026:5914· Bestuursrecht
25
Expertteam Milieu·Raad van State·2 okt 2026relevant
Vereniging Milieudefensie heeft beroep ingesteld tegen het besluit van de minister van Klimaat en Groene Groei van 2 februari 2026 om haar bezwaar tegen het instemmingsbesluit met de wijziging van het winningsplan "Noordwolde" ongegrond te verklaren. De minister heeft de Afdeling wegens het bestaan van gewichtige redenen verzocht te bepalen dat alleen de Afdeling van de stukken kennis zal nemen. De minister heeft ter motivering van het verzoek, onder verwijzing naar onder andere de uitspraak van de Afdeling van 31 juli 2024, ECLI:NL:RVS:2024:3051, aangevoerd dat deze bijlagen bij het winningsplan vertrouwelijk meegedeelde bedrijfs- en fabricagegegevens bevatten als bedoeld in artikel 24, eerste lid, onder I, van het Mijnbouwbesluit.
ECLI:NL:RVS:2026:5848· Bestuursrecht
26
Expertteam Milieu·College van Beroep voor het bedrijfsleven·1 okt 2026relevant
Bij besluit van 24 oktober 2023 heeft het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant het verzoek van MOB en Leefmilieu tot intrekking van de natuurvergunning van, dan wel het opleggen van een verplichting aan, [partij], afgewezen. In de uitspraak van 13 maart 2026 heeft de Afdeling het beroep van MOB en Leefmilieu, gericht tegen het niet tijdig nemen van een besluit door het college, gegrond verklaard. Verder heeft zij het college opgedragen uiterlijk op 10 juli 2026 een nieuw besluit te nemen op het verzoek van MOB en Leefmilieu en dit besluit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken. Daarbij heeft de Afdeling bepaald dat het college een dwangsom verbeurt voor iedere dag dat het de door de Afdeling gestelde termijn overschrijdt, waarbij de hoogte van de dwangsom is gesteld op € 100,00 per dag, met een maximum van € 15.000,00.
ECLI:NL:RVS:2026:5749· Bestuursrecht
28
Expertteam Milieu·Raad van State·30 sep 2026relevant
Bij besluit van 24 oktober 2023 heeft het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant het verzoek van MOB en Leefmilieu tot intrekking van de natuurvergunning van, dan wel het opleggen van een verplichting aan, [partij] afgewezen. In de uitspraak van 13 maart 2026 heeft de Afdeling het beroep van MOB en Leefmilieu, gericht tegen het niet tijdig nemen van een besluit door het college, gegrond verklaard. Verder heeft zij het college opgedragen uiterlijk op 10 juli 2026 een nieuw besluit te nemen op het verzoek van MOB en Leefmilieu en dit besluit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken. Daarbij heeft de Afdeling bepaald dat het college een dwangsom verbeurt voor iedere dag dat het de door de Afdeling gestelde termijn overschrijdt, waarbij de hoogte van de dwangsom is gesteld op € 100,00 per dag, met een maximum van € 15.000,00. MOB en Leefmilieu betogen dat het college niet heeft voldaan aan de uitspraak van 13 maart 2026 en verzoeken de Afdeling hun beroep daarom gegrond te verklaren. MOB en Leefmilieu verzoeken de Afdeling ook het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit te vernietigen en een maatregel te treffen die bevordert dat het besluit alsnog zo spoedig mogelijk genomen wordt, zoals een voldoende stimulerend dwangsombedrag.
ECLI:NL:RVS:2026:5752· Bestuursrecht
29
Expertteam Milieu·Raad van State·30 sep 2026relevant
Bij besluit van 24 oktober 2023 heeft het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant het verzoek van MOB en Leefmilieu tot intrekking van de natuurvergunning van, dan wel het opleggen van een verplichting aan, [partij], afgewezen. In de uitspraak van 13 maart 2026 heeft de Afdeling het beroep van MOB en Leefmilieu, gericht tegen het niet tijdig nemen van een besluit door het college, gegrond verklaard. Verder heeft zij het college opgedragen uiterlijk op 10 juli 2026 een nieuw besluit te nemen op het verzoek van MOB en Leefmilieu en dit besluit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken. Daarbij heeft de Afdeling bepaald dat het college een dwangsom verbeurt voor iedere dag dat het de door de Afdeling gestelde termijn overschrijdt, waarbij de hoogte van de dwangsom is gesteld op € 100,00 per dag, met een maximum van € 15.000,00.
Het beroep is ongegrond; [appellant] moet € 199,57 betalen en het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 30 sep 2026 ECLI:NL:RVS:2026:5795
De Afdeling verklaart het beroep ongegrond, waardoor [appellant] € 199,57 aan het college van burgemeester en wethouders van Den Haag moet betalen. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden. [appellant] betwistte niet dat hij een kartonnen doos verkeerd had aangeboden. Het college onderbouwde de kosten van verwijdering in zijn verweerschrift. Het bedrag betreft slechts een deel van de extra kosten. Omdat [appellant] geen concrete argumenten aanvoerde dat deze kosten niet waren gemaakt of redelijkerwijs niet nodig waren, ziet de Afdeling geen aanleiding het bedrag te hoog te vinden.
Samenvatting door Ruimtemeesters, opgesteld met GPT-6.1 Sol.
Deze einduitspraak gaat over de besluiten van de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur over een verzoek van eiser op grond van de Wet open overheid (hierna: de Woo). In deze zaak is eerder een tussenuitspraak gedaan. De rechtbank oordeelt in deze einduitspraak dat de minister het in de tussenuitspraak geconstateerde motiveringsgebrek heeft hersteld. Verder oordeelt de rechtbank dat de mededeling van de minister dat hij niet meer documenten heeft die onder de reikwijdte van het Woo-verzoek vallen niet ongeloofwaardig voorkomt en dat eiser het tegendeel niet aannemelijk heeft gemaakt. Ook oordeelt de rechtbank dat de redelijke termijn is overschreden.
Bij besluit van 13 november 2024 heeft de raad van de gemeente Amsterdam het bestemmingsplan "Zuidas - Zuidasdok 2023" vastgesteld. Op 18 maart 2016 heeft de toenmalige minister van Infrastructuur en Milieu het Tracébesluit 'Zuidasdok' vastgesteld. Hiertegen heeft onder andere de Vereniging van Eigenaars Zuidcirkel Pilotenstraat (de VvE) beroep ingesteld. Bij uitspraak van 26 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1141, heeft de Afdeling uitspraak gedaan op het beroep van de VvE over onder meer de beroepsgronden die van belang zijn voor de nu voorliggende procedure. Het gaat daarbij in het bijzonder over de beroepsgrond over geluid. [appellant sub 1] en [appellant sub 2] hebben in hun beroepen aangevoerd dat zij zich niet kunnen verenigen met de mogelijkheden die het plan biedt voor de oprichting van geluidschermen tegenover het bedrijfsgebouw. [appellant sub 1] en [appellant sub 2] hebben in hun beroepen aangevoerd dat zij zich niet kunnen verenigen met de mogelijkheden die het plan biedt voor de oprichting van geluidschermen tegenover het bedrijfsgebouw.
ECLI:NL:RVS:2026:6067· Bestuursrecht
33
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij besluit van 22 december 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van West Betuwe een omgevingsvergunning verleend aan The Dutch Business Sport and Recreation Development II B.V. (The Dutch) voor het aanleggen van een tijdelijk waterbassin op de percelen met de kadastrale nummers [locatie 1] en [locatie 2] in Vuren. De vergunning is verleend tot en met 23 december 2028. The Dutch heeft in het verleden opdracht gegeven aan een grondbedrijf om een geluidwal aan te brengen, inclusief een ophoging van ongeveer 150 meter breed. Bij deze ophoging heeft het grondbedrijf staalslakken op de percelen gestort. Staalslakken zijn een restproduct van de staalproductie en mogen onder voorwaarden worden toegepast als bouwstof. De staalslakken zijn echter onjuist toegepast en in aanraking gekomen met grondwater waardoor een verontreiniging van de bodem en het grondwater is ontstaan. The Dutch moet maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat staalslakken niet meer met gronden of hemelwater in contact kunnen komen. Het verontreinigd raken van water moet daarmee worden beëindigd.
Bij besluit van 27 juni 2024 heeft de raad van de gemeente Druten het bestemmingsplan "Groenemorgen Afferden" gewijzigd vastgesteld. Het plan maakt de bouw van 60 grondgebonden woningen mogelijk op het terrein aan de Driemorgen in Afferden. Het gaat om aaneengebouwde woningen, twee-onder-één-kapwoningen en vrijstaande woningen, voor zowel starters als doorstromers binnen bestaand stedelijk gebied. [appellant] en anderen zijn omwonenden. Zij kunnen zich om meerdere redenen niet met het plan verenigen. [appellant] en anderen betogen dat de wijze waarop de raad invulling heeft gegeven aan participatie, in het licht van de belangen van omwonenden, gebrekkig en onvoldoende is. [appellant] en anderen hebben bezwaren tegen de gekozen locatie waar (zwaar) bouwverkeer het plangebied zal betreden vanwege de mogelijke overlast daarvan. Zij willen dat (zwaar) bouwverkeer via een andere route naar het plangebied zal rijden.
ECLI:NL:RVS:2026:6073· Bestuursrecht
35
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij afzonderlijke besluiten van 15 juni 2023 heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan [appellante] een schriftelijke waarschuwing preventieve stillegging van werk gegeven en een boete van € 8.100,00 opgelegd vanwege het overtreden van de Arbeidsomstandighedenwet (de Arbowet) en het Arbeidsomstandighedenbesluit (het Arbobesluit). [appellante] is een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf. Op 29 november 2022 werden door werknemers van [appellante] asbesthoudende dak- en plafondplaten verwijderd van een pand aan de [locatie]. Arbeidsinspecteurs bij de Nederlandse Arbeidsinspectie zijn naar aanleiding van een melding van een toezichthouder van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant een onderzoek bij [appellante] gestart, waarvan de bevindingen zijn vastgelegd in het boeterapport van 14 maart 2023. In het boeterapport is vermeld dat een deskundig asbestverwijderaar in dienst van [appellante] op een steiger vanaf een hoogte van ca 6 m een asbesthoudende dakplaat naar beneden heeft gegooid. Dit terwijl uit het werkplan voor de asbestsaneringswerkzaamheden volgt dat de afkomende dakplaten voorzichtig in platenzakken op de steiger zouden worden gelegd en na afloop van de saneringswerkzaamheden in de containerbak zouden worden gehesen.
ECLI:NL:RVS:2026:6074· Bestuursrecht
36
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij besluit van 18 december 2025 heeft het college van burgemeester en wethouders van Den Haag zijn beslissing om op 10 december 2025 spoedeisende bestuursdwang toe te passen wegens het in strijd met artikel 9, eerste lid, van de Afvalstoffenverordening 2010 en de daarop gebaseerde uitvoeringsregeling van de gemeente Den Haag aanbieden van huishoudelijke afvalstoffen, op schrift gesteld. Daarbij heeft het college vermeld dat de kosten van bestuursdwang, te weten € 199,57, voor rekening van [appellant] komen. De toepassing van spoedeisende bestuursdwang heeft bestaan uit het verwijderen van een stuk karton, dat op 10 december 2025 is aangetroffen naast de ondergrondse afvalcontainer ter hoogte van de [locatie] in Den Haag. Het college is ervan uitgegaan dat [appellant] het stuk karton verkeerd heeft aangeboden, omdat zijn naam- en adresgegevens op het stuk karton staan. [appellant] betoogt dat hij het stuk karton niet heeft achtergelaten op de wijze waarop het is aangetroffen.
ECLI:NL:RVS:2026:6080· Bestuursrecht
37
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij besluit van 30 september 2024 heeft de raad van de gemeente Noordoostpolder, voor zover nu van belang, het bestemmingsplan "Emmeloord, Rietstraat (noord)" vastgesteld. Het bestemmingsplan "Emmeloord, Rietstraat (noord)" heeft betrekking op het woongebied rondom de Rietstraat ten noorden van de Moerasandijviestraat in Emmeloord. Woningbouwcorporatie Mercatus is initiatiefnemer van de woningbouwontwikkeling. In het plangebied zijn 41 grondgebonden woningen aanwezig, waarvan 36 sociale huurwoningen en vijf koopwoningen. De technische staat van de woningen is verouderd. Ook voldoen de woningen niet meer aan de hedendaagse duurzaamheidseisen en is de doelgroep van de woningcorporatie veranderd. Daarom wil Mercatus de woningen slopen en nieuwe woningen realiseren. De vijf koopwoningen blijven behouden. Huurwoningen die tegen bestaande koopwoningen zijn gebouwd worden niet gesloopt, maar gerenoveerd. Per saldo worden vier woningen toegevoegd.
ECLI:NL:RVS:2026:6081· Bestuursrecht
38
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij besluit van 8 februari 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht aan Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland (Natuurmonumenten) een omgevingsvergunning verleend voor het uitvoeren van legakkerherstel in de Tienhovense plassen. Natuurmonumenten wil grootschalig onderhoud uitvoeren in de Tienhovense plassen om het open legakkerlandschap te behouden en de fauna te ondersteunen. Hiervoor heeft het college haar een omgevingsvergunning verleend voor de activiteiten bouwen van een bouwwerk, als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder a, van de Wabo en het uitvoeren van werkzaamheden, als bedoeld in dat artikellid, onder b. De werkzaamheden omvatten onder meer het plaatsen van rasters en rietkorven voor ganzen, het aanbrengen van oeverbeschoeiing en het plaatsen van palen om afkalving van de legakkers tegen te gaan, het verwijderen van houtopstanden en het plaatsen van grasbetonstenen en damwanden.
ECLI:NL:RVS:2026:6083· Bestuursrecht
39
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij besluit van 21 juni 2023 heeft de raad van de gemeente Leeuwarden het bestemmingsplan "Leeuwarden - De Zuidlanden, plandeel De Hem" vastgesteld. In de toelichting bij het bestemmingsplan staat dat Leeuwarden groeit. Er is vraag naar meer woningen. Daarom wordt ten zuidoosten van het dorp Goutum een aantal buurtschappen gerealiseerd, met de overkoepelende naam "Zuidlanden". In de afgelopen jaren zijn de buurtschappen Goutum-Súd, Techum, Wiarda en De Klamp gebouwd. Buurtschap Unia is in voorbereiding. Buurtschap De Hem is het laatste te ontwikkelen buurtschap in Zuidlanden-Oost. In De Hem komen maximaal 395 woningen in verschillende typen en segmenten, variërend van rij- tot vrijstaande woningen en van dure koop tot sociale huur. De raad heeft het bestemmingsplan vastgesteld om deze ontwikkeling in juridisch-planologische zin mogelijk te maken. Dorpsbelang Goutum, [appellant sub 2] en It Fryske Gea en anderen kunnen zich alle niet verenigen met het bestemmingsplan en hebben daarom beroep ingesteld.
ECLI:NL:RVS:2026:6087· Bestuursrecht
40
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij besluit van 29 december 2025 heeft het college van burgemeester en wethouders van Almere de groenstrook aan de Daan Hoeksemastraat ter hoogte van de Flipjestraat in Almere, aangewezen voor het plaatsen van vier ondergrondse inzamelcontainers. Bij tussenuitspraak van 3 juni 2026, ECLI:NL:RVS:2026:3164, heeft de Afdeling het college opgedragen om binnen zes weken na verzending van die tussenuitspraak het daarin omschreven gebrek in het besluit van 29 december 2025 te herstellen en een eventueel nieuw of gewijzigd besluit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend te maken. In overweging 9.3 van de tussenuitspraak heeft de Afdeling overwogen dat het college het besluit van 29 december 2025 onvoldoende heeft gemotiveerd waar het gaat om de vraag waarom de alternatieve locatie aan de Jochem Jofelstraat niet zodanig geschikter is dan de aangewezen locatie dat geoordeeld moet worden dat het college niet heeft mogen vasthouden aan zijn keuze voor de aangewezen locatie, maar had moeten kiezen voor de alternatieve locatie.
ECLI:NL:RVS:2026:6092· Bestuursrecht
41
Expertteam Milieu·Raad van State·14 okt 2026relevant
Bij besluit van 14 maart 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Bernheze aan [partij], handelend onder de naam [paardenhouderij] (vergunninghoudster), een omgevingsvergunning verleend voor een bedrijfswoning met bijgebouw aan het adres [locatie 1] in Heeswijk-Dinther. Vergunninghoudster heeft een paardenhouderij aan de [locatie 1]. Zij wil ten behoeve van haar bedrijf op het perceel een bedrijfswoning met bijgebouw bouwen. Het college heeft daarvoor een omgevingsvergunning voor de activiteiten bouwen en handelen in strijd met de regels van ruimtelijke ordening verleend. Omdat het bestemmingsplan "Buitengebied Bernheze 2012-1" geen mogelijkheden biedt om de bedrijfswoning met bijgebouw mogelijk te maken, heeft het college de omgevingsvergunning met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 3˚, van de Wabo verleend. De rechtbank heeft het beroep tegen de omgevingsvergunning voor de bedrijfswoning en het bijgebouw gegrond verklaard en deze omgevingsvergunning vernietigd. Volgens de rechtbank is de noodzaak voor een bedrijfswoning op het perceel als bedoeld in artikel 3.70, eerste lid, van de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV) niet aangetoond.
Bij besluit van 13 maart 2025 heeft de raad van de gemeente Echt-Susteren het bestemmingsplan "Woon-zorgcomplex Jozefstraat te Susteren" vastgesteld. Het plan voorziet in een woonzorgcomplex met 36 zorgappartementen met dagbesteding aan de Jozefstraat te Susteren. Daartoe is de bestemming "Maatschappelijk" en de dubbelbestemmingen "Waarde - Archeologie 3" en "Waarde - Cultuurhistorie" en een bouwvlak aan de gronden toegekend. De maximaal toegestane bouw- en goothoogte is 7 m.
ECLI:NL:RVS:2026:5998· Bestuursrecht
43
Expertteam Milieu·Raad van State·9 okt 2026relevant
Bij besluit van 15 december 2025 heeft de raad van de gemeente Hattem het bestemmingsplan "Chw bestemmingsplan ’t Veen" vastgesteld. Het plan voorziet in de transformatie van een bestaand bedrijventerrein naar een gebied met deels wonen en deels bedrijvigheid. Daarnaast voorziet het plan in het ondergronds brengen van een deel van een 150 kV hoogspanningsverbinding (verkabelen), waarvoor ongeveer 130 bomen langs de Koeweg en Veldweg in Hattem moeten worden gekapt. [verzoeker] en anderen hebben de voorzieningenrechter verzocht de voorlopige voorziening te treffen dat het plan wordt geschorst totdat de Afdeling op het beroep heeft beslist. Volgens hen bestaat spoedeisend belang, omdat de kap van ongeveer 130 bomen op zeer korte termijn is voorzien. Zij stellen dat de kap vooruitloopt op de uitvoering van onderdelen van het plan.
Bij besluit van 24 maart 2026 heeft het college van burgemeester en wethouders van Den Haag het Definitief plaatsingsplan ondergrondse restafvalcontainers Bezuidenhout-Oost (buurt 66) Haagse Hout, Den Haag vastgesteld. Daarbij is onder meer de locatie 66-56, ter hoogte van de kruising van de Gerard Reijnststraat en de Bezuidenhoutseweg aangewezen voor de plaatsing van een ondergrondse restafvalcontainer (ORAC). [verzoeker A] en [verzoeker B] zijn eigenaar van woningen schuin tegenover de locatie die is aangewezen voor de plaatsing van de ORAC. Zij vrezen met name geuroverlast van de ORAC. Verder betogen zij dat het niet nodig is om een ORAC te plaatsen, omdat de huidige manier van aanbieden van huisvuil volstaat.
ECLI:NL:RVS:2026:5888· Bestuursrecht
46
Expertteam Milieu·Rechtbank Den Haag·2 okt 2026relevant
vovo; omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit; gewone dwergvleermuis; verleende omgevingsvergunnig heeft geen betrekking op de kap van 23 Canadapopulieren; verzoeker kan daarom niet het door hem beoogde resultaat bereiken; geen procesbelang; verzoek niet-ontvankelijk
