Jurisprudentie week 05 · 26 jan – 1 februari 2026
Een terugblik op de Nederlandse uitspraken van deze week — 11 uitspraken, waarvan 11 duidelijk relevant voor één expertteam (score ≥ 0,15). Bron: corpus3k-2026-04-25, geordend op datum.
Schets als bewijs schiet tekort bij herhaald handhavingsverzoek
Een nieuw stuk bewijs aanleveren werkt alleen als het écht nieuw is — controleer dit vóór indiening.
Wie een eerder afgewezen handhavingsverzoek opnieuw indient, moet komen met nova: nieuwe feiten of veranderde omstandigheden die er eerder niet waren. In deze zaak legde eiser een schets over als onderbouwing, maar de rechtbank oordeelde dat dit geen nova oplevert. Het college mocht het verzoek daarom afwijzen met een simpele verwijzing naar de eerdere beschikking. Voor het expertteam betekent dit: beoordeel bij een herhaald verzoek eerst kritisch of het nieuwe bewijsstuk inhoudelijk afwijkt van wat al bekend was. Zo niet, dan is afwijzing via artikel 4:6 Awb gerechtvaardigd en hoef je niet opnieuw volledig inhoudelijk te toetsen.
Functiewijziging binnen bestemmingsplan telt niet als ruimtelijke ontwikkeling voor parkeernormen
Parkeerbeleid geldt niet automatisch bij elke functiewijziging — check eerst of het gebruik al planologisch is toegestaan.
Een eigenaar wil een winkelpand met bovenwoning verbouwen tot twee eengezinswoningen. Het college weigert de vergunning: de functiewijziging van detailhandel naar wonen zou extra parkeerdruk veroorzaken en strijdig zijn met het gemeentelijk parkeerbeleid. De rechtbank trapt daar niet in. Het parkeerbeleid geldt alleen bij een 'ruimtelijke ontwikkeling', en daar is geen sprake van als het bestemmingsplan wonen al toestaat. De situatie wordt feitelijk in lijn gebracht met wat het plan al mogelijk maakt. Praktisch gevolg: controleer bij een parkeerbeoordeling altijd eerst of het gevraagde gebruik al planologisch is toegestaan. Zo ja, dan is parkeerbeleid niet van toepassing en ligt weigering op die grond niet voor de hand.
Kapvergunning negen monumentale bomen geschorst wegens gebrekkige motivering
Onderbouw kapvergunningen beter als het omgevingsplan nog niet is gewijzigd — een BEA alleen is niet genoeg.
De rechtbank schorst een omgevingsvergunning voor het kappen van negen (potentieel) monumentale bomen in de nieuwbouwwijk Stadshavens. Het college verwees voor de onderbouwing uitsluitend naar een Boom Effect Analyse, maar die analyse was volgens de rechter onvoldoende om de afweging tussen groenbelangen en ruimtelijke ontwikkeling te dragen. Praktisch punt: als een kapvergunning wordt verleend vooruitlopend op een nog vast te stellen omgevingsplanwijziging, moet de motivering expliciet ingaan op die samenhang. Een BEA beschrijft effecten, maar vervangt geen volwaardige belangenafweging. Zorg dus dat het besluit zelfstandig leesbaar is en de groenbelangen aantoonbaar zijn meegewogen.
Geen belanghebbende zonder herkenbare deelname aan rechtsverkeer
Wie niet als zelfstandige entiteit zichtbaar is, staat buiten spel bij bezwaar over gemeentelijk erfgoedbeleid.
Een partij die wil opkomen tegen een besluit over gemeentelijk beschermd cultuurgoed moet herkenbaar zijn in het rechtsverkeer. Dat is vaste lijn onder artikel 1:2 Awb, hier opnieuw toegepast door Rechtbank Zeeland-West-Brabant. Wie als informele club of ongeregistreerde entiteit bezwaar maakt, wordt niet-ontvankelijk verklaard. Voor het omgevingsbeleidsteam betekent dit: check bij bezwaren over erfgoedbescherming meteen of de indiener rechtspersoonlijkheid heeft of als eenmanszaak in het rechtsverkeer optreedt. Zo voorkom je dat je inhoudelijk werk doet aan een zaak die al op ontvankelijkheid strandt. Geen koerswijziging, wel een routinetoets die consequent moet worden uitgevoerd.
Hogere bebouwing vergund: omgevingsdialoog niet verplicht bij binnenplanse afwijking
Geen omgevingsdialoog nodig bij binnenplanse OPA — controleer wél of de evenwichtige toedeling-toets aantoonbaar is doorlopen.
Een bedrijfsgebouw mag hoger worden gebouwd dan het omgevingsplan toestaat, oordeelt de rechtbank Zeeland-West-Brabant. De vergunning is verleend als binnenplanse omgevingsplanactiviteit op basis van artikel 22.281 van de bruidsschat. Bezwaren over uitzicht en geluid haalden de vovo-drempel niet. Opvallend: de rechter bevestigt dat een omgevingsdialoog bij een binnenplanse OPA niet verplicht is. Voor het expertteam betekent dit dat de evenwichtige toedeling van functies aan locaties wél onderbouwd moet worden gedocumenteerd — de toets is inhoudelijk, niet procedureel. Geen nieuwe doctrine, maar een bruikbare bevestiging voor dossiers in de transitiefase.
Schepen naar Turkse sloopwerf: veroordeling voor illegale afvaloverbrenging
Wanneer is een schip afval, en wanneer geldt de EVOA nog naast de Scheepsrecyclingsverordening?
Het Gerechtshof Den Haag veroordeelde een verdachte voor het illegaal overbrengen van twee schepen naar een Turkse sloopwerf, in strijd met de EVOA. Het hof stelt vast dat de schepen als afvalstof moeten worden aangemerkt en dat het voornemen tot overbrenging al vroeg in het proces ontstond — eerder dan de verdediging betoogde. Opvallend: het hof oordeelt dat de EVOA van toepassing blijft naast de Scheepsrecyclingsverordening. Voor milieupraktijk betekent dit dat slooptrajecten voor schepen op twee regelgevingssporen tegelijk moeten worden getoetst, en dat feitelijk leidinggevenden persoonlijk aansprakelijk kunnen zijn.
Reguliere verblijfsvergunning na afgewezen asiel telt niet als vergunninghouder
Controleer bij elke cliënt of de verblijfsvergunning voortkomt uit een asielaanvraag — anders geldt de taakstellingsverplichting niet.
De rechtbank Amsterdam verduidelijkt wanneer iemand als 'vergunninghouder' kwalificeert onder de Huisvestingswet 2014. De wet vereist dat de verblijfsvergunning een direct gevolg is van een asielaanvraag. Eiseres had een reguliere verblijfsvergunning die het college haar ambtshalve had verleend nadat haar asielaanvraag werd afgewezen. Die constructie volstaat niet. Gemeenten zijn dus niet verplicht haar via de taakstelling een woning toe te wijzen; de aanspraak op dag- en nachtopvang bleef in stand. Voor teams die vergunninghouders begeleiden naar huisvesting: check altijd de grondslag van de verblijfsvergunning voordat je een beroep doet op taakstelling.
Bedrijfsmatig thuiswerken rechtvaardigt geen ontbinding huurovereenkomst
Beperkt zakelijk gebruik van een woonruimte levert geen toerekenbare tekortkoming op — ook zonder toestemming verhuurder.
Een verhuurder vorderde ontbinding van de huurovereenkomst en ontruiming omdat de huurder de woning deels bedrijfsmatig gebruikte. De rechtbank wees dit af: beperkt bedrijfsmatig gebruik is tot op zekere hoogte verenigbaar met de woonbestemming van een huurwoning, ook zonder expliciete toestemming van de verhuurder. Dit sluit aan bij HR 1990. Voor handhavers is de les dat civielrechtelijke huurtoetsing een andere lat hanteert dan publiekrechtelijke handhaving op woonbestemming: wat huurrechtelijk door de beugel kan, hoeft bestuursrechtelijk niet toegestaan te zijn. Beoordeel beide sporen apart.
Ambulancepost Amersfoort vergund ondanks bezwaren verkeer en natuur
Goede ruimtelijke onderbouwing houdt stand — ook bij gevoelige functies op een doodlopende weg.
De Raad van State wees het verzoek om voorlopige voorziening af tegen de omgevingsvergunning voor een ambulancepost aan de Middelhoefseweg in Amersfoort. Het college verleende de vergunning via een buitenplanse afwijking onder oud Wabo-recht (art. 2.12 lid 1 sub a onder 3). De bezwaren over verkeershinder op de doodlopende weg en mogelijke aantasting van NNN en soortenbescherming overtuigden de voorzieningenrechter niet. De onderbouwing van het college werd voldoende geacht. Voor het omgevingsplanteam is dit een bevestiging dat vergelijkbare afwegingen onder de BOPA-systematiek dezelfde inhoudelijke toets doorstaan — de lat voor goede ruimtelijke onderbouwing bij maatschappelijke voorzieningen op kwetsbare locaties blijft hoog maar haalbaar.
Hogere waarden woontoren Rotterdam: cumulatieve geluidbelasting telt mee
Bij hogere waarden voor nieuwe woningen moet je cumulatieve geluidbelasting uit meerdere bronnen expliciet meewegen en motiveren.
De Raad van State beoordeelde op 28 januari 2026 het bestemmingsplan Mallegat in Rotterdam, dat voorziet in een woontoren van 76 meter met 193 appartementen aan de Persoonshaven. Het college stelde hogere waarden vast op grond van de Wet geluidhinder. De uitspraak maakt duidelijk dat bij dergelijke besluiten niet volstaan kan worden met een brongerichte beoordeling: wie hogere waarden vaststelt voor een locatie met meerdere geluidbronnen, moet de cumulatieve belasting inzichtelijk maken en de aanvaardbaarheid daarvan onderbouwen. Voor het milieu-expertteam betekent dit: controleer bij nieuwe hogere-waardenbesluiten altijd of het akoestisch onderzoek alle relevante bronnen combineert en of de motivering die cumulatie expliciet adresseert.
Advocaatkosten Tata-zaak volledig toewijsbaar ondanks betwisting urenaantal
Onvoldoende onderbouwd verweer tegen declaraties houdt geen stand — ook niet met een tegenvordering.
Een advocatenkantoor vorderde betaling van declaraties in een milieuzaak (vermoedelijk Tata Steel-gerelateerd). De cliënt betwistte de uren als onnodig of buitensporig, maar onderbouwde dat verweer onvoldoende concreet. Ook de tegenvordering — gebaseerd op gestelde tekortkomingen in de uitvoering van de opdracht — werd afgewezen: het hof zag geen wanprestatie. Praktisch punt voor het expertteam: wie achteraf declaraties aanvecht, moet per post aantonen waarom specifieke uren overbodig waren. Algemene kritiek op de omvang is niet genoeg. Zorg dus dat opdrachtafspraken en tussentijdse communicatie over scope goed zijn gedocumenteerd.