Handhavingsverzoek

Controleer vóór indiening of uw cliënt voldoende eigen belang heeft — algemeen belang telt niet.

Een omwonende of derde die een handhavingsverzoek indient over het afvoeren van mogelijk vervuilde grond, moet een eigen, persoonlijk belang hebben dat zich onderscheidt van het algemene milieubelang. Dat bleek in deze zaak niet het geval: de rechtbank vernietigde de beslissing op bezwaar en verklaarde het bezwaar alsnog niet-ontvankelijk. Voor het expertteam betekent dit: toets bij elk handhavingsverzoek als eerste stap of de verzoeker kwalificeert als belanghebbende onder artikel 1:2 Awb. Ontbreekt een concreet, individueel belang — bijvoorbeeld directe nabijheid of aantoonbare blootstelling — dan sneuvelt het verzoek al bij de poort, ongeacht de ernst van de mogelijke vervuiling.

Een nieuw stuk bewijs aanleveren werkt alleen als het écht nieuw is — controleer dit vóór indiening.

Wie een eerder afgewezen handhavingsverzoek opnieuw indient, moet komen met nova: nieuwe feiten of veranderde omstandigheden die er eerder niet waren. In deze zaak legde eiser een schets over als onderbouwing, maar de rechtbank oordeelde dat dit geen nova oplevert. Het college mocht het verzoek daarom afwijzen met een simpele verwijzing naar de eerdere beschikking. Voor het expertteam betekent dit: beoordeel bij een herhaald verzoek eerst kritisch of het nieuwe bewijsstuk inhoudelijk afwijkt van wat al bekend was. Zo niet, dan is afwijzing via artikel 4:6 Awb gerechtvaardigd en hoef je niet opnieuw volledig inhoudelijk te toetsen.

Een afgewezen handhavingsverzoek over een sloot herinnert eraan: bijzondere omstandigheden kunnen de beginselplicht doorbreken.

Een buurman vroeg de gemeente Westerkwartier om handhaving omdat zijn buurman rond 2007 een sloot had gegraven op de perceelsgrens, zonder omgevingsvergunning en in strijd met het bestemmingsplan. Het college wees het verzoek af. De Raad van State laat die afwijzing in stand. De uitspraak is een routinetoepassing van de beginselplicht tot handhaving: die plicht bestaat, maar bijzondere omstandigheden — zoals de ouderdom van de overtreding en de geringe ernst — kunnen rechtvaardigen dat het college ervan afziet. Voor handhavingsteams: leg bij dit soort verzoeken altijd expliciet vast welke omstandigheden de afwijking van de beginselplicht dragen. Zonder die motivering overleeft het besluit de rechter niet.