Last onder bestuursdwang

Visuele beoordeling vanaf de kade is onvoldoende grondslag voor handhaving.

Een omwonende meldde zorgen over de mast van een woonschip in Groningen. Een gemeentelijke toezichthouder bekeek de mast vanaf de kade en het college legde op basis daarvan een last onder bestuursdwang op. De Raad van State oordeelt dat een visuele inspectie op afstand geen deugdelijke motivering oplevert voor de conclusie dat de mast een gevaar vormt. Voor handhaving op constructieve gebreken is een technisch deskundig onderzoek vereist. Praktisch gevolg: leg handhavingsbesluiten over constructieve veiligheid altijd op basis van een schriftelijk deskundigenrapport, niet op basis van een visuele waarneming door een generalist.

Controleer vóór geurnorm-handhaving of de aanvraagbijlage een expliciete vergunningsbeperking bevat — een aanname volstaat niet.

Het college van GS Limburg legde lasten onder bestuursdwang op aan een Brunssumse en Roermondse afvalinrichting. De RvS vernietigt deels. Twee kernpunten. Ten eerste: een 'nee' in de geuremitterend-kolom van de aanvraagbijlage is een aanname over de situatie ten tijde van de aanvraag, geen vergunningsbeperking. De inrichting mag dus wel geuremitterende stoffen verwerken als de vergunning dat niet expliciet verbiedt. Ten tweede: een waarneming van een toezichthouder met zijn neus alleen is onvoldoende grondslag voor handhaving op een geurnorm. Dit geldt nu ook voor PMD-afval (Euralcode 15 01 06), in lijn met de 2023-uitspraak. Zonder meetresultaten of objectieve gegevens staat het handhavingsbesluit niet.

Verminderde verwijtbaarheid en ruimtelijke samenhang beïnvloeden de reikwijdte van bestuursdwang — ook buiten de Opiumwet.

De rechtbank toetst kritisch of een gedeeltelijke sluiting van een bedrijfspand proportioneel is. Twee elementen springen eruit: de mate waarin de overtreder een verwijt treft, en de functionele samenhang tussen de gesloten ruimte en de rest van het pand. Hoewel de grondslag hier artikel 13b Opiumwet is — en dus buiten de kern van milieuhandhaving valt — is de bestuursdwang-doctrine die de rechtbank toepast direct bruikbaar bij Wabo- en Wm-handhaving. Maandag betekent dit: onderbouw bij elke bestuursdwangbeslissing expliciet waarom de gekozen reikwijdte evenredig is, en betrek verminderde verwijtbaarheid actief in de motivering.

Geen nieuwe inzichten voor milieu-handhaving: dit is APV-terrein, niet relevant voor de dagelijkse praktijk.

De rechtbank Noord-Nederland wees een verzoek om voorlopige voorziening af dat was ingediend tegen een last onder bestuursdwang op grond van de Alcoholwet en APV. De vraag of een leidinggevende een uitzondering kon inroepen, beantwoordde de rechtbank ontkennend. Voor het milieurechtelijke handhavingsteam levert deze uitspraak niets nieuws op: de toegepaste normen horen thuis in het horecatoezicht, niet in het omgevings- of milieurecht. De afwijzing volgt standaard vovo-jurisprudentie. Geen aanleiding om werkwijze aan te passen.

Controleer altijd eerst of de weg wettelijk kwalificeert voordat je een snoeihandhaving start.

Het college legde een last onder bestuursdwang op aan een perceeleigenaar: snoei het overhangende groen zodat een doorgang van 4,5 meter breed en 4 meter hoog ontstaat. De rechtbank vernietigde die last omdat de weg in kwestie niet kwalificeert als weg in de zin van de Wegenwet. Zonder die grondslag ontbreekt de bevoegdheid om te handhaven. De uitspraak volgt een vaste Raad van State-lijn en is daarmee geen verrassing, maar het is een praktische herinnering: check de wegstatus vóór je een handhavingstraject start. Voor milieuhandhavingsteams is de directe relevantie beperkt, maar het principe — bevoegdheidsgrondslag eerst — geldt breed.