Planregels in de praktijk

Controleer bij elk handhavingsverzoek de functieaanduidingen: een feest-aanduiding kan feestorganisatie uitdrukkelijk toestaan naast de basisbestemming.

Het college van Tilburg weigerde handhavend op te treden tegen feestorganisatie in Brasserie Valentijn in Udenhout. De Raad van State bevestigt die weigering: de functieaanduiding 'feest...' in het bestemmingsplan Buitengebied De Zandleij 2012 maakt feesten organiseren een toegestaan gebruik naast de basisbestemming horeca categorie 2. Functieaanduidingen bepalen en preciseren wat binnen een bestemming is toegestaan — ook als de planregels dat niet met zoveel woorden uitschrijven. Bij handhavingsverzoeken tegen horecabedrijven geldt daarmee als vaste werkwijze: raadpleeg eerst de plankaart en de aanduidingentabel. Staat er een feest-aanduiding op het perceel en maakt de exploitant daar gebruik van, dan ontbreekt de grondslag voor handhaving.

Maxima in planregels zonder verdelingsmechanisme zijn onverbindbaar — check dit vóór handhaving of vergunningverlening.

Een bestemmingsplan begrenst het aantal staanplaatsen en recreatiewoningen, maar zwijgt over hoe die schaarse ruimte wordt verdeeld. De rechtbank toetst de planregel exceptief en verklaart haar onverbindend: schaarse rechten vereisen een objectief en transparant verdelingsmechanisme. Handhaving op basis van zo'n regel faalt daarmee direct. De uitspraak draait formeel om de Wro, maar het principe geldt onverkort voor het omgevingsplan. Scan bestaande planregels met maxima — voor woningen, standplaatsen, horeca-units — op de aanwezigheid van een werkbaar verdelingsmechanisme. Ontbreekt dat, herstel het voordat je handhaaft of een vergunning verleent.

Planregels uitleggen via Van Dale? Zorg dat je bestemmingsomschrijving ook gebouwloze activiteiten uitsluit.

Een parkeerplaats had de bestemming 'parkeren', niet 'openbaar vervoerstation'. Het college weigerde te handhaven tegen tijdelijk treinvervangend busvervoer op die plek, omdat er geen gebouw aanwezig was en het gebruik slechts tijdelijk. De rechtbank volgt dat niet: voor de uitleg van 'openbaar vervoerstation' sluit ze aan bij het gewone spraakgebruik (Van Dale) en concludeert dat ook een gebouwloze bushalte daaronder valt. Het bestemmingsplan werd dus overtreden. Praktisch punt: controleer bij planregels of begrippen gedefinieerd zijn. Ontbreekt een definitie, dan kan de rechter terugvallen op Van Dale — met verrassende uitkomsten. Relevant onder omgevingsplan als begrippen ook ongedefinieerd blijven.