Bestemmingsplan

Brug en ontsluiting onderbouwd? Check dit vóór vaststelling bij kleine uitbreidingsplannen.

De Raad van State vernietigde het bestemmingsplan voor 32 woningen ten noordwesten van Warten (gemeente Leeuwarden). Kern van de zaak: een nieuwe loop- en fietsbrug verbindt het plangebied met een bestaand perceel, wat leidt tot aantasting van privacy en gebruik van dat perceel. De gemeente had onvoldoende onderbouwd waarom deze brug noodzakelijk was en hoe de belangen van de direct aangrenzende bewoners zijn gewogen. Voor teams die kleine uitbreidingsplannen begeleiden: zorg dat elke ontsluitingskeuze — ook voor langzaam verkeer — expliciet gemotiveerd is in de plantoelichting, inclusief alternatieven en effecten op aangrenzende percelen.

Inpandige parkeeroplossing bij woningbouw: zorg dat de beschikbaarheid concreet is onderbouwd.

De Raad van State deed op 12 augustus 2026 uitspraak over het bestemmingsplan 'De Vrijheid' van de gemeente Hoorn (ECLI:NL:RVS:2026:4724). Het plan maakt 133 appartementen mogelijk op de Holenweg, met bouwhoogten tot 26 meter en 153 parkeerplaatsen — 108 daarvan in een parkeergarage, 45 op maaiveld. Bij dit type plannen spitst de beroepsprocedure zich doorgaans toe op de vraag of de parkeernorm aantoonbaar gehaald wordt en of de inpandige capaciteit feitelijk beschikbaar blijft. Voor planwetgevingsadviseurs: leg bij een gemengde parkeeroplossing altijd vast hoe de garage juridisch is geborgd en toegankelijk voor bewoners.

Tijdelijk evenementengebruik van een gesloopte school geeft geen vetorecht bij een planologische herafweging.

De gemeente Súdwest-Fryslân bestemmde een voormalig schoolperceel in Oudega om naar 'Wonen', terwijl het terrein na de sloop al als evenementterrein in gebruik was. Appellanten verzetten zich, maar de Raad van State liet de bestemming in stand. De uitspraak bevestigt dat feitelijk tussentijds gebruik van een locatie geen doorslaggevend argument oplevert tegen een nieuwe planbestemming. Gemeenten die vrijgekomen maatschappelijke locaties willen transformeren, hoeven dat gebruik niet als permanent gegeven mee te wegen. De motiveringsplicht voor een goede ruimtelijke ordening blijft overeind — het is het tijdelijke gebruik dat niet automatisch zwaar telt, niet de onderbouwingseis zelf.

Volstaat één veegplan om meerdere kleine inbreidingslocaties tegelijk te onderbouwen?

Noord-Beveland voegde diverse woningbouwlocaties samen in één veegplan, waaronder een perceel van 1.900 m² in Kortgene voor maximaal 13 gestapelde woningen. De Raad van State beoordeelde of de ruimtelijke onderbouwing per afzonderlijke locatie voldoende was, ook wanneer locaties gebundeld in één planprocedure zitten. Praktisch punt voor planteams: een veegplan ontslaat de gemeente niet van de verplichting om elke locatie zelfstandig te onderbouwen op woon- en leefomgeving, bouwhoogte en parkeren. De bundeling in één procedure is processueel efficiënt, maar inhoudelijk moet elke locatie op eigen merites kunnen worden getoetst.

Onderbouw de ruimtelijke aanvaardbaarheid van functieverandering vóór vaststelling, anders stuurt de Afdeling je terug.

De Afdeling constateerde in september 2025 gebreken in het bestemmingsplan 'Loosterweg 16, Voorhout' van gemeente Teylingen en gaf de raad 20 weken om die te herstellen. In de einduitspraak van mei 2026 beoordeelt de Afdeling of het herstel voldoende is. De kern: de raad had bij de vaststelling van het plan onvoldoende gemotiveerd waarom een nieuwe woonfunctie op het betrokken perceel ruimtelijk aanvaardbaar is. Voor planmakers betekent dit dat een deugdelijke ruimtelijke onderbouwing — inclusief toets aan provinciaal beleid en omgevingsaspecten — op orde moet zijn vóór de raad tot vaststelling overgaat. Een herstelbesluit kost tijd en vergroot de juridische onzekerheid voor initiatiefnemers.

Afweging van woonbestemming op voormalig tuinperceel: welke argumenten houden stand bij de Raad van State?

De Raad van State oordeelt op 11 februari 2026 dat de gemeente Alblasserdam het bestemmingsplan voor vijf appartementen nabij Oost Kinderdijk 9 in redelijkheid heeft kunnen vaststellen. De locatie had eerder een tuinbestemming; omwonenden vochten het plan aan, maar hun bezwaren over onder meer ruimtelijke inpassing en woongenot hielden geen stand. De uitspraak valt nog onder het pre-Omgevingswet-regime (art. 4.6 Iw Ow). Voor lopende planprocedures onder oud recht blijft de vertrouwde toetsingsmaatstaf — de ruimtelijke aanvaardbaarheid en de evenredigheidsafweging — onveranderd van toepassing.