Ruimtemeesters
Nummer 00112 oktober 2025

Jurisprudentie week 41 · 6 okt – 12 oktober 2025

Een terugblik op de Nederlandse uitspraken van deze week — 5 uitspraken, waarvan 5 duidelijk relevant voor één expertteam (score ≥ 0,15). Bron: corpus3k-2026-04-25, geordend op datum.

Editie: Alle edities5 van 5 artikelen zichtbaar voor jouw team
Last onder dwangsomMilieurechthandhaving01

Dwangsom deels onterecht ingevorderd wegens te lange overtredingsperiode

Controleer per tijdvak afzonderlijk of de overtreding aantoonbaar voortduurde voordat je invordert.

Het college vorderde een dwangsom in voor het huisvesten van arbeidsmigranten, maar onderbouwde niet voor elk afzonderlijk tijdvak voldoende dat de overtreding ook toen nog plaatsvond. De rechtbank oordeelt dat de invordering over een te lange periode loopt: voor de latere controles ontbreekt deugdelijk bewijs dat de situatie niet was gewijzigd. Praktisch gevolg: leg bij iedere controleronde opnieuw vast wat toezichthouders waarnemen en wie er feitelijk woont. Zonder die tijdvak-specifieke onderbouwing valt een deel van de invordering bij de rechter weg.

Civiele rechter dwingt levering openbaar gebied af bij wanprestatie ontwikkelaar

Profiteer je van andermans wanprestatie? Dan riskeer je zelf een leveringsverplichting via de civiele rechter.

Een partij die bewust profiteert van de wanprestatie van een contractspartij jegens een derde, handelt onrechtmatig. De rechtbank Den Haag wees op grond daarvan de vordering tot levering van openbaar gebied toe. Voor woningbouwprojecten waarbij gemeente en ontwikkelaar exploitatieafspraken maken, betekent dit: zorg dat alle partijen in de keten weten welke leveringsverplichtingen lopen. Wie 'niet wist' van bestaande afspraken, maar dat redelijkerwijs had kunnen weten, staat juridisch kwetsbaar. De casus draait om civiel recht, niet om een exploitatieplan — maar de praktische les voor grondexploitatie is dezelfde.

Dwangsom ingevorderd bij kamerbewoning zonder omzettingsvergunning

Geen vergunning voor meer dan drie kamers? De dwangsom wordt gewoon ingevorderd.

De rechtbank verklaart het beroep tegen het invorderingsbesluit ongegrond. De eigenaar bewoonde of liet een woning bewonen met meer dan drie kamers zonder de vereiste omzettingsvergunning op grond van de Huisvestingsverordening Tilburg 2022. Dat levert een overtreding op waarvoor eerder een last onder dwangsom was opgelegd. De rechtbank ziet geen reden om invordering te blokkeren. Geen nieuw juridisch leerstuk, maar een bevestiging van hoe de handhavingsketen werkt: overtreding vastgesteld, dwangsom verbeurd, invordering volgt. Zorg als handhavingsjurist dat het dossier klopt vóór het invorderingsbesluit — deze rechtbank geeft weinig ruimte voor herstel achteraf.

Vergunningvrij bouwenOmgevingsplan04

Dakopbouw zonder vergunning: buren staan met lege handen

Controleer eerst of een bouwactiviteit überhaupt vergunningplichtig is voordat je inhoudelijk toetst.

Een bewoner plaatste een dakopbouw zonder dakterras. De buren maakten bezwaar tegen de verleende omgevingsvergunning, maar de rechtbank Rotterdam oordeelde dat die vergunning helemaal niet nodig was: de opbouw viel onder vergunningvrij bouwen. Het college had de vergunning dus ten onrechte verleend, maar dat maakte de uitkomst voor eisers niet beter — hun beroep was ongegrond. De les voor de praktijk: begin elke toetsing met de vraag of een activiteit überhaupt vergunningplichtig is. Een onnodig verleende vergunning tast de rechtspositie van omwonenden niet aan, maar leidt wel tot onnodige procedures.

Vergunning & APVEvenementen05

Bierfestival mag doorgaan ondanks bezwaar omwonenden

Een vovo stopt een evenementenvergunning zelden — begrijp waarom de rechter terughoudend toetst.

Omwonenden vroegen de rechtbank Overijssel om een bierfestival in Deurningen op zondag 12 oktober 2025 te verbieden. De rechtbank weigerde de voorlopige voorziening. De vergunning, alcoholontheffing en Zondagswet-ontheffing lagen er rechtmatig. Voor het evenemententeam bevestigt dit de lijn: zolang geluidsnormen zijn vastgelegd en de APV-voorwaarden zijn nageleefd, heeft een rechter bij een vovo weinig aanleiding om in te grijpen. Leg bij vergunningverlening dus altijd concreet vast welke voorschriften gelden — dat maakt het verweer bij een kort geding aanzienlijk eenvoudiger.