Jurisprudentie week 46 · 10 nov – 16 november 2025
Een terugblik op de Nederlandse uitspraken van deze week — 14 uitspraken, waarvan 14 duidelijk relevant voor één expertteam (score ≥ 0,15). Bron: corpus3k-2026-04-25, geordend op datum.
Strafrechtelijke veroordeling voor cocaïneverwerking en witwassen
Drugsverwerking raakt milieuspoor: let op overlap met bestuurlijke handhaving bij dit soort locaties.
De Rechtbank Midden-Nederland veroordeelde een verdachte tot 50 maanden gevangenisstraf voor het bezit van tien kilo cocaïne, voorbereiding van grootschalige cocaïneverwerking en witwassen. Voor het milieu-expertteam is de relevantie indirect: verwerkingslocaties voor drugs gaan vaak gepaard met illegale lozing van chemisch afval of gevaarlijke stoffen. Signaleer je als milieuhandhaver een verdachte locatie, controleer dan ook op mogelijke drugsactiviteiten — en omgekeerd. Afstemming met politie en OM is dan geen bijzaak maar een vereiste. Het vonnis bevat verder beslissingen over inbeslaggenomen goederen.
Halfjaar buitenland redt bewoners niet van permanent-bewoningshandhaving
Wisselend verblijf in het buitenland doorbreekt de lijn van permanente bewoning niet — BRP-gegevens en controles zijn doorslaggevend.
Eigenaren van recreatiewoningen op De Konijnenberg in Harderwijk brachten de helft van het jaar in het buitenland door en betoogden daarom dat van permanente bewoning geen sprake was. De Raad van State gaat daar niet in mee. BRP-inschrijving op het recreatieadres én observaties van toezichthouders wegen zwaarder dan het feitelijke verblijf elders. Voor handhavingsdossiers op vakantieparken betekent dit: zorg dat controleverslagen nauwkeurig zijn opgemaakt en combineer die altijd met BRP-gegevens. Een gedeeld jaar elders is op zichzelf onvoldoende verweer tegen een gebruiksverbod.
Schorsingsverzoek gaswinning ZO-Drenthe Zuur afgewezen door Raad van State
Instemming met winningsplan blijft overeind — schadeclaims stoppen de vergunde winning vooralsnog niet.
De voorzieningenrechter van de Raad van State heeft geweigerd het instemmingsbesluit voor het NAM-winningsplan ZO-Drenthe Zuur te schorsen. Een stichting verzocht om schorsing omdat zij schade door de gaswinning vreest. De voorzieningenrechter zag onvoldoende grond om in te grijpen vooruitlopend op de bodemprocedure. Voor het milieuteam betekent dit dat instemmingsbesluiten voor winningsplannen een stevige juridische positie hebben: vrees voor schade alleen is geen voldoende spoedeisend belang voor een schorsing. Volg de bodemzaak voor definitieve duidelijkheid over de toetsingsruimte bij geactualiseerde winningsplannen.
Vernietigde emissiebesluiten leiden tot schadevergoeding aandeelhouders
Onrechtmatige emissiebesluiten kunnen aandeelhoudersschade opleveren — documenteer besluitvorming zorgvuldig.
De Rechtbank Amsterdam vernietigde emissiebesluiten in een aandeelhoudersgeschil en verwees de zaak naar een schadestaatprocedure. Hoewel dit primair een civielrechtelijk conflict is, raakt het direct aan milieubesluitvorming rond lucht- en wateremissies. Voor het milieu-expertteam is de les concreet: emissiebesluiten die onvoldoende zijn onderbouwd of in strijd zijn met wet- en regelgeving, kunnen niet alleen bestuursrechtelijk sneuvelen maar ook civielrechtelijke schadeclaims uitlokken. Zorg dat de feitelijke grondslag van emissiebesluiten — metingen, normen, rapportages — volledig en controleerbaar is vastgelegd, zodat ze ook in een schadeprocedure standhouden.
Rechter zet horecasluiting op slot wegens dunne onderbouwing burgemeester
Wil je een horecazaak sluiten? Onderbouw dan concreet dat de verstoring van de openbare orde op dit moment voortduurt.
De voorzieningenrechter van Rechtbank Noord-Holland schorste de onmiddellijke sluiting van een horecagelegenheid door de burgemeester. De gemeente had onvoldoende aangetoond dat de openbare-ordeproblematiek nog actueel en voortdurend was ten tijde van het sluitingsbesluit. De evidente bedrijfseconomische schade voor de ondernemer gaf dan de doorslag. Voor het evenemententeam is dit herkenbaar: ook bij APV-besluiten rondom evenementen moet je als bevoegd gezag bij een vovo-verzoek directe, actuele feiten op tafel hebben — niet alleen historische incidenten. Een patroon uit het verleden is onvoldoende als het heden niet hard is gemaakt.
Schadevergoeding toegewezen na onrechtmatig noodbevel tegen conferentie
Een noodbevel dat geen stand houdt kost de gemeente geld — zorg dat de onderbouwing klopt vóór uitvaardiging.
De rechtbank kent €25.000 schadevergoeding toe aan de organisator van een YPFDJ-conferentie die door een noodbevel van de burgemeester werd stilgelegd. De onrechtmatigheid van het noodbevel stond al vast; in deze procedure toetste de rechtbank of de schade aannemelijk was gemaakt. Dat bleek zo: de organisator onderbouwde de geleden schade op objectieve en verifieerbare wijze, het causale verband was aanwezig en het beroep op eigen schuld slaagde niet. Voor gemeenten is de les praktisch: een noodbevel op grond van artikel 175 Gemeentewet vereist een stevige feitelijke onderbouwing. Ontbreekt die, dan draait de gemeente op voor de schade die de organisator door de ingreep lijdt.
Nieuw beleid over aantallen arbeidsmigranten geldt al bij heroverweging in bezwaar
Verlaagt uw gemeente het maximum per woning? Houd er rekening mee dat dit al in de bezwaarfase geldt.
De Raad van State bevestigt: bij een heroverweging in bezwaar past het college de beleidsregels toe die op dat moment gelden — niet de regels van het moment van de oorspronkelijke vergunning. In Etten-Leur betekende dat een verlaging van zes naar vier arbeidsmigranten per woning, omdat het college zijn beleid tussentijds had aangescherpt. Een rechtstreekse aanspraak op het oude beleid ontbrak. Praktisch gevolg: zodra een gemeente haar maximumnorm verlaagt, geldt die nieuwe norm direct voor alle nog lopende bezwaarprocedures. Adviseer opdrachtgevers dus niet te wachten met bezwaar in de hoop het oude beleid te redden — het omgekeerde risico is groter.
Sloot graven zonder vergunning levert geen handhavingsplicht op als college redelijk afweegt
Een afgewezen handhavingsverzoek over een sloot herinnert eraan: bijzondere omstandigheden kunnen de beginselplicht doorbreken.
Een buurman vroeg de gemeente Westerkwartier om handhaving omdat zijn buurman rond 2007 een sloot had gegraven op de perceelsgrens, zonder omgevingsvergunning en in strijd met het bestemmingsplan. Het college wees het verzoek af. De Raad van State laat die afwijzing in stand. De uitspraak is een routinetoepassing van de beginselplicht tot handhaving: die plicht bestaat, maar bijzondere omstandigheden — zoals de ouderdom van de overtreding en de geringe ernst — kunnen rechtvaardigen dat het college ervan afziet. Voor handhavingsteams: leg bij dit soort verzoeken altijd expliciet vast welke omstandigheden de afwijking van de beginselplicht dragen. Zonder die motivering overleeft het besluit de rechter niet.
Planschade Zalmhaventoren Rotterdam: waardedaling appartement niet vergoed
Nieuw bestemmingsplan dat hogere bebouwing toestaat levert bewoner geen vergoeding op — wanneer wel?
Een Rotterdamse appartementeigenaar vroeg planschadevergoeding omdat het bestemmingsplan 'Gedempte Zalmhaven' nieuwe bebouwing — waaronder de Zalmhaventoren — toestond vlakbij zijn woning. De Raad van State volgt de lijn van eerdere uitspraken van 24 december 2024 en wijst de claim af. Voor het woonteam betekent dit: aantonen dat uitzichtverlies of waardedaling door een nabijgelegen bestemmingswijziging echt boven het normaal maatschappelijk risico uitstijgt, blijft een hoge drempel. Documenteer bij nieuwe planschadeaanvragen goed welke concrete voor- én nadelen de planwijziging meebrengt, en verwacht geen automatisch succes bij hogere omgevingsbebouwing.
Zalmhaventoren: planschade appartementseigenaar op €12.500 vastgesteld
Hogere bebouwing in de buurt? Zo berekent de rechter de schade voor bestaande appartementseigenaren.
De Raad van State bevestigt de planschadevergoeding van €12.500 voor een eigenaar in de Hoge Erasmus, veroorzaakt door het bestemmingsplan Gedempte Zalmhaven (2017). De uitspraak volgt de vaste lijn uit vier eerdere RvS-arresten van december 2024 over hetzelfde plangebied — geen nieuwe rechtsregel, maar wel een helder signaal: bij hoogbouwprojecten in stedelijk gebied moet je als gemeente bij elke individuele appartementseigenaar afzonderlijk de waardedaling toetsen. Voor woningbouwprojecten met aanzienlijke bouwhoogte geldt: zet planschaderisicoanalyse vroeg in het proces op, ook voor bestaande buren in gestapelde bouw.
NMR bij samengevoegde appartementen berekend over oorspronkelijk eigendom
Samenvoegen van appartementen verandert de grondslag voor normaal maatschappelijk risico — reken alleen over het deel dat al in eigendom was.
De Afdeling bestuursrechtspraak verduidelijkt hoe het normaal maatschappelijk risico (NMR) moet worden berekend als een eigenaar twee appartementen heeft samengevoegd. Het NMR wordt uitsluitend berekend over de waarde van het appartement dat al in eigendom was vóór de planologische verslechtering. Voor het later aangekochte deel geldt actieve risicoaanvaarding — dat deel telt dus niet mee als grondslag. Praktisch gevolg: bij planschadeverzoeken waarbij de verzoeker appartementen heeft samengevoegd of omgezet, moet je de eigendomshistorie per onderdeel uitzoeken voordat je de NMR-drempel bepaalt. Dit voorkomt dat je het NMR te hoog of te laag instelt.
Zalmhaventoren levert buur €14.500 planschade op na parkeerplaatsdiscussie
Betrek bij hoogbouwprojecten ook parkeerplaatsen in de planschadetaxatie — de Afdeling telt ze mee.
De eigenaar van een appartement aan de Gedempte Zalmhaven in Rotterdam kreeg €14.500 planschadevergoeding omdat de Zalmhaventoren zijn uitzicht en bezonning verslechterde. De Afdeling bevestigt een normaal maatschappelijk risico van 4% en volgt het STAB-advies voor de waardebepaling. Nieuw aandachtspunt: de parkeerplaats behorend bij het appartement moet worden meegenomen in de taxatie. De uitspraak sluit aan bij eerdere vergelijkbare zaken van 24 december 2024. Voor teams die planschadetrajecten begeleiden rond stedelijke verdichtingsprojecten: zorg dat taxateurs álle eigendomsonderdelen, inclusief parkeerplaatsen, expliciet in hun rapport adresseren.
Boete voor mestoverschrijding blijft staan, maar gematigd wegens trage procedure
Overschreed je de 170 kg-norm? Reken niet op matiging — tenzij de procedure te lang duurde.
Een agrariër overschreed de gebruiksnorm van 170 kg stikstof per hectare uit dierlijke mest en verloor daarmee zijn derogatievergunning. Het CBb bevestigt dat de boete terecht op die norm is gebaseerd: het betoog dat de minister lager had moeten vaststellen, haalt het niet. Wel matigt het college de boete omdat de redelijke termijn is overschreden. Voor het milieuteam betekent dit: de 170 kg-norm is een harde grens zonder beleidsruimte naar beneden, maar een trage handhavingsprocedure kan wél leiden tot een lagere boete. Documenteer daarom vertragingen in het handhavingstraject zorgvuldig.
Schuur bewoond, dwangsom verbeurd: invorderingsgronden beperkt tot wat nieuw is
Wie de last niet aanvecht, kan diezelfde bezwaren niet alsnog bij invordering opvoeren.
Een schuur werd bewoond in strijd met het bestemmingsplan. Overgangsrecht was niet van toepassing. De rechtbank bekrachtigt een vaste lijn: bij de invordering van een verbeurde dwangsom kun je alleen gronden aanvoeren die niet al tegen het handhavingsbesluit zelf hadden kunnen worden ingebracht. Wie de opgelegde last niet (tijdig) aanvecht, verliest die argumenten. Voor het team betekent dit: controleer bij elk invorderingstraject of de overtreder de last heeft aangevochten. Zo niet, dan is de invorderingsdiscussie beperkt tot bijzondere omstandigheden — en die lat ligt hoog.