Jurisprudentie week 45 · 3 nov – 9 november 2025
Een terugblik op de Nederlandse uitspraken van deze week — 7 uitspraken, waarvan 7 duidelijk relevant voor één expertteam (score ≥ 0,15). Bron: corpus3k-2026-04-25, geordend op datum.
Structuurvisie volstaat als bewijs van voorzienbaarheid planschade
Controleer bij nieuwe planschadeclaims of een structuurvisie al op ruimtelijkeplannen.nl stond vóór aankoop.
Rechtbank Amsterdam bevestigt dat een structuurvisie als concreet beleidsvoornemen geldt voor de voorzienbaarheidstoets bij planschade. Wie grond of vastgoed koopt terwijl een structuurvisie al raadpleegbaar was via ruimtelijkeplannen.nl, kan nadien niet met succes een tegemoetkoming claimen. De rechtbank wijst de aanvraag af: de schadeveroorzakende ontwikkeling was kenbaar vóór de aankoop. Voor het expertteam betekent dit dat bij beoordeling van planschadeclaims de publicatiegeschiedenis op ruimtelijkeplannen.nl het eerste toetspunt is. Geen doctrinaire koerswijziging, maar een scherpe bevestiging van de vaste lijn.
Ecologisch advies dubbelzinnig, maar bouw mag toch starten
Een ambigu ecologisch advies levert nog geen schorsing op — bouw je inhoudelijk bezwaar op het advies zelf.
De rechtbank weigert de omgevingsvergunning voor een nieuwe weg te schorsen, ook al erkent de voorzieningenrechter dat het ecologisch advies op twee manieren leesbaar is en er dus mogelijk een gebrek kleeft aan het besluit. Doorslaggevend is de belangenafweging: het belang van de vergunninghouder om te starten weegt zwaarder dan het belang van verzoeker. Voor het milieuteam is de les helder: een dubbelzinnig ecologisch advies is een aanknopingspunt voor bezwaar, maar levert in de voorzieningenfase zelden een schorsing op. Zorg dat de inhoudelijke kritiek op het advies concreet en onderbouwd is vóór de bezwaarprocedure — niet pas daarna.
Dwangsom hondenoverlast sneuvelt bij ontbreken duidelijke rechtsgrond
Geen norm, geen bevoegdheid: controleer altijd of het APV-artikel nog geldt vóór je handhaaft.
De rechtbank vernietigt de last onder dwangsom omdat het college drie fouten maakte: er ontbrak een geldige rechtsgrond (het relevante APV-artikel was vervallen of ontbrak), de norm van maximaal vier honden was niet onderbouwd, en de belangenafweging deugde niet — één overlastmelding rechtvaardigde de inzet van handhaving niet. Voor het team: leg bij elke handhavingszaak vóór het opleggen van een last vast (1) welk artikel de bevoegdheid geeft, (2) hoe de concrete norm is bepaald, en (3) waarom handhaving proportioneel is gegeven het aantal meldingen en het geschade belang. Ontbreekt één van deze drie, dan is de last kwetsbaar.
Overkapping achterzijde woning vergund via kruimelregeling onder oud recht
Aanvragen van vóór 1 januari 2024 volgen nog het Wabo-spoor — houd dat onderscheid scherp bij lopende dossiers.
Een overkapping aan de achterzijde van een woning wijkt af van het bestemmingsplan, maar de rechtbank keurt de vergunning goed via de kruimelregeling (art. 4 lid 1 Bor). Omdat de aanvraag dateert van vóór 1 januari 2024, geldt het Wabo-overgangsrecht (art. 4.3 IwOw) — de Omgevingswet en het BOPA-spoor zijn hier niet aan de orde. Geen nieuwe doctrine, maar een bruikbare bevestiging: controleer bij elk binnenkomend dossier eerst de aanvraagdatum voordat je het beoordelingskader kiest. Wabo-dossiers kunnen nog jaren doorlopen.
Dwangsom boomkwekerij: bestemmingsplangrens bepaalt handhavingsbevoegdheid
Controleer bij agrarische bedrijven altijd welk gebruik het bestemmingsplan exact toestaat voordat je handhaaft.
Een boomkwekerij op de Duikerskampweg in Ingen kreeg een last onder dwangsom opgelegd wegens overtredingen van het bestemmingsplan Buitengebied. De Raad van State beoordeelde of het college van de gemeente terecht handhaafde en of de planregels het verweten gebruik daadwerkelijk verbieden. Voor het milieuteam is de kern praktisch: handhaving op grond van bestemmingsplanstrijdigheid valt of staat bij een scherpe lezing van de planregels. Controleer bij agrarische percelen dus welk gebruik het plan toestaat, wat onder de bestemming valt als nevenactiviteit, en of de overtreding feitelijk aantoonbaar is voordat een last wordt opgelegd.
Mandelige eigendom kan last onuitvoerbaar maken bij invordering dwangsom
Controleer bij mede-eigendom altijd wie feitelijk kan optreden voordat je invordert.
Een eigenaar kreeg een last onder dwangsom voor bouwovertredingen, maar kon die niet naleven zonder medewerking van de andere mede-eigenaren van het mandelige gebouwdeel. De Raad van State oordeelt dat deze situatie een bijzondere omstandigheid oplevert die het college ertoe had moeten bewegen af te zien van invordering. De uitspraak verfijnt de invorderingsleer: onuitvoerbaarheid hoeft niet technisch of fysiek te zijn, maar kan ook juridisch-civielrechtelijk van aard zijn. Controleer bij handhaving op gedeeld eigendom dus vroegtijdig wie welke bevoegdheid heeft om aan de last te voldoen, voordat een invorderingsbesluit wordt genomen.
Geen handhaving laagfrequent geluid zonder passend vergunningvoorschrift
Toets bij handhavingsverzoeken eerst of de vergunde norm het klachttype überhaupt dekt.
Omwonenden van gasopslag Norg klaagden over laagfrequent geluid, maar de omgevingsvergunning bevatte alleen een dB(A)-norm. De Raad van State bevestigt: handhaving vereist een aantoonbare overtreding van een geldend voorschrift. Omdat dB(C)- en dB(Z)-waarden niet vergund zijn, heeft de minister geen wettelijke grondslag om op die gronden op te treden. Praktisch gevolg: bij laagfrequent-geluidklachten moet je als handhaver direct controleren welke meetmethode en welke norm in de vergunning staan. Ontbreken die, dan is het handhavingsverzoek gedoemd te stranden — en moet het gesprek gaan over vergunningaanpassing, niet over handhaving.