Jurisprudentie week 43 · 20 okt – 26 oktober 2025
Een terugblik op de Nederlandse uitspraken van deze week — 9 uitspraken, waarvan 9 duidelijk relevant voor één expertteam (score ≥ 0,15). Bron: corpus3k-2026-04-25, geordend op datum.
Verhuurder terecht aangemerkt als overtreder bij illegale bewoning
Functioneel daderschap werkt ook tegen verhuurders — zorg dat je dossier beschikkingsmacht en aanvaarding afdekt.
Rechtbank Gelderland bevestigt dat een verhuurder als functioneel overtreder kan worden aangemerkt voor bewoning in strijd met het omgevingsplan, ook zonder dat hij zelf de bewoning uitvoert. Doorslaggevend zijn beschikkingsmacht over de situatie en het aanvaarden van de overtreding. De rechtbank toetst de hoogte van de dwangsom en de begunstigingstermijn aan het evenredigheidsbeginsel en vindt beide deugdelijk gemotiveerd. Voor handhavingsteams betekent dit: leg bij verhuurders altijd vast waarom zij beschikkingsmacht hadden en waarom de termijn reëel is. Geen doctrinaire verrassingen, wel een bruikbaar stappenplan voor standaardzaken.
Uitspraak over UWV-termijnen heeft geen milieuwaarde voor uw team
Deze uitspraak gaat over sociale zekerheid, niet over omgevingsrecht of milieubeleid.
Deze uitspraak betreft beroepen wegens niet-tijdig beslissen door het UWV in drie medische arbeidsongeschiktheidszaken. De rechtbank stelt termijnen vast voor medische beoordeling en besluitvorming. Er is geen inhoudelijke of procedurele link met omgevingsrecht, milieurecht of ruimtelijke ordening. De vermelding van Tata Steel als context maakt de uitspraak niet milieurelevant: het UWV-besluitvormingsproces staat volledig los van vergunningverlening, handhaving of planprocedures. Opname in de Ruimtemeesters Nieuwsbrief is niet zinvol.
Huurder krijgt vervangende woning bij bewezen stank- en geluidsoverlast
Rechter verplicht verhuurder tot vervangende woonruimte als overlast gezondheidsklachten veroorzaakt.
Een huurster in Rotterdam ervaart ernstige stank- en geluidsoverlast in haar appartement en ontwikkelt daardoor gezondheidsklachten. De verhuurder ontkent dat er gebreken zijn en wijst de vinger naar de huurster zelf. De kantonrechter wijst de vordering toe en verplicht de verhuurder passende vervangende woonruimte te regelen. Voor het milieuteam is dit relevant: ook buiten het bestuursrechtelijke spoor kunnen bewoners via de civiele rechter in kort geding afdwingen dat overlast wordt aangepakt. Verhuurders die wachten op formele handhaving lopen het risico dat de rechter hen eerder verplicht te handelen.
Roertoren Roermond: woontoren van 110 appartementen planologisch getoetst
Wat mag je verwachten bij RvS-toetsing van een woontoren? Participatie, parkeren en geluid zijn de vaste struikelblokken.
De Raad van State beoordeelde het bestemmingsplan voor de Roertoren in Roermond: een omzetting van kantoorbestemming (max. 68 m) naar woongebied met een toren van 110 appartementen en een aanzienlijk grotere bouwhoogte. De toetsing richtte zich op de gebruikelijke thema's bij hoogbouwplannen: participatieproces, parkeernormen, geluidbelasting en het woon- en leefklimaat voor omwonenden. Voor woningbouwteams is dit een bruikbare checklist: zorg dat elk van deze onderdelen aantoonbaar en concreet in de plantoelichting is onderbouwd. Een omschakeling van kantoor naar wonen vraagt daarbij extra aandacht voor de gewijzigde parkeer- en geluidsituatie ten opzichte van het vorige planregime.
Kartonnen doos naast container rechtvaardigt spoedeisende bestuursdwang niet zomaar
Controleer vóór toepassing of de spoedeisendheid aantoonbaar is — ook bij klein zwerfafval.
Den Haag paste op 9 december 2024 spoedeisende bestuursdwang toe door een kleine kartonnen doos naast een ondergrondse restafvalcontainer te verwijderen. De Raad van State beoordeelt of het college terecht stelde dat de situatie zo urgent was dat voorafgaande kennisgeving niet kon worden afgewacht. Spoedeisende bestuursdwang vereist een concrete, directe dreiging — een kartonnen doos naast een container is niet automatisch voldoende. Voor het milieu-expertteam betekent dit: leg bij kleine afvalovertredingen altijd expliciet vast waarom onmiddellijk ingrijpen noodzakelijk was. Zonder die onderbouwing staat de kostenverhaling op losse schroeven.
Speeltoestellen en hekwerk zonder vergunning: dwangsom terecht opgelegd
Kleinschalige bouwwerken in agrarische bestemmingen vallen snel buiten het bestemmingsplan — controleer dit vroeg.
Het college van Scherpenzeel legde een last onder dwangsom op voor een glijbaan, trampoline, hondenhok, kippenren en hekwerk op een perceel met agrarische bestemming. De Raad van State bevestigde dat deze bouwwerken in strijd zijn met het bestemmingsplan en dat handhaving evenredig was. Voor het omgevingsplanteam is de les praktisch: ook ogenschijnlijk onschuldige erfbebouwing — speeltoestellen, hokken, hekken — kan snel in strijd komen met de toegestane gebruiks- en bouwregels. Controleer bij advisering over kleinschalige ingrepen altijd de planregels voor de specifieke bestemming, ook als het initiatief van bewoners zelf komt.
B&B in sociale huurwoning rechtvaardigt geen ontbinding ondanks regelovertredingen
Overtredingen van huisvestingsregels wegen civielrechtelijk niet zwaar genoeg voor ontruiming — ken de grens.
Een huurder exploiteerde haar sociale huurwoning als B&B, in strijd met de huurovereenkomst én de Huisvestingsverordening Amsterdam 2016. Toch weigerde zowel de kantonrechter als het Hof Amsterdam de huurovereenkomst te ontbinden. De belangen van de huurder wogen zwaarder dan de overtredingen. Relevant voor het wonen-team: het hof gebruikt de Huisvestingsverordening wél als uitlegmaatstaf (Haviltex) om 'tijdelijke vakantieverhuur' te onderscheiden van B&B-exploitatie, maar dat leidt hier niet tot ontbinding. Schending van publiekrechtelijke huisvestingsregels vertaalt zich dus niet automatisch naar civielrechtelijke consequenties. Weeg bij handhavings- en huisvestingsadvies beide sporen apart.
Motiveringsgebrek verzending maakt invordering dwangsom ongeldig
Zorg dat je aangetekende verzending sluitend kunt onderbouwen — anders sneuvelt de hele invorderingsbeslissing.
Rechtbank Noord-Holland oordeelt dat het college onvoldoende heeft gemotiveerd dat het bezwaar tegen de last onder dwangsom verwijtbaar te laat was ingediend. Na de tussenuitspraak werd dit gebrek niet hersteld. Gevolg: het bezwaar had inhoudelijk beoordeeld moeten worden, en de invordering kon dus niet doorgaan. Voor handhavingsteams is de les helder: documenteer de verzending van handhavingsbesluiten aantoonbaar en volledig. Een niet-sluitend PostNL-dossier is voldoende om de hele procedure te ondermijnen, ongeacht de inhoudelijke overtreding.
Te korte begunstigingstermijn maakt last evident onuitvoerbaar en blokkeert invordering
Zes weken bleek onvoldoende: check bij elke last of de termijn realistisch is, anders sneuvelt de invordering.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelde dat een begunstigingstermijn van zes weken te kort was om de overtreding op te heffen. Daarmee was de last evident onuitvoerbaar — en dat heeft directe gevolgen voor de invorderingsbeschikking: die houdt geen stand. De rechtbank past hier de bekende doctrine toe dat bij een evidente onrechtmatigheid van de last zelf, de rechter ook de invordering kan afsnijden. Praktisch betekent dit: stel bij het opleggen van een last altijd een termijn die feitelijk haalbaar is voor de overtreder, rekening houdend met de aard van de herstelwerkzaamheden. Een te ambitieuze termijn kost je niet alleen de invordering, maar ondermijnt de hele handhavingslijn.