Jurisprudentie week 13 · 23 mrt – 29 maart 2026
Een terugblik op de Nederlandse uitspraken van deze week — 8 uitspraken, waarvan 8 duidelijk relevant voor één expertteam (score ≥ 0,15). Bron: corpus3k-2026-04-25, geordend op datum.
Mestvergistingsinstallatie valt niet onder m.e.r.-plicht voor chemische installaties
Vergisting is geen chemische verwerking: toets Besluit m.e.r. categorie C21.6c niet automatisch van toepassing bij mestprojecten.
Een initiatiefnemer vroeg een omgevingsvergunning aan voor de ombouw van een mestverwerkingsinstallatie naar een mestvergistingsinstallatie. Omwonenden betoogden dat categorie C21.6c van het Besluit m.e.r. van toepassing was — die geldt voor geïntegreerde chemische installaties en verplicht tot een volledige milieueffectrapportage. De rechtbank oordeelt dat mestvergisting niet als zodanig kwalificeert. Het biologische vergistingsproces valt buiten de definitie van 'geïntegreerde chemische installatie'. Voor milieuteams betekent dit: onderbouw bij vergelijkbare projecten expliciet waarom het proces biologisch van aard is, zodat de m.e.r.-categorie-discussie vroegtijdig is afgesloten.
E-mail bevestigt opstalrecht: geen evidente privaatrechtelijke belemmering voor kraanverhoging
Een informele e-mail kan volstaan als bewijs dat een privaatrechtelijke belemmering niet evident is.
Een gemeente verleende een tijdelijke omgevingsvergunning (BOPA) voor de verhoging van een havenkraan. De vraag was of een privaatrechtelijke belemmering aan verlening in de weg stond. Rechtbank Gelderland oordeelt van niet: uit een e-mail van een gemeentemedewerker blijkt voldoende dat er een overeenkomst bestaat over een huurafhankelijk recht van opstal. De drempel voor 'evident' is hoog — alleen een volstrekt duidelijke blokkade telt. Voor het omgevingsplanteam is dit randrelevant: de BOPA-procedure zelf stond niet ter discussie, maar het illustreert dat privaatrechtelijke onderbouwing ook via informele correspondentie aannemelijk kan worden gemaakt.
Controles tijdens zomerstop volstaan niet als bewijs voor handhavingsbeslissing
Controleer je onderzoeksmoment: wie op de verkeerde dag meet, kan geen weigering tot handhaving onderbouwen.
Een buurtbewoner vroeg het college te handhaven op de exploitatie- en alcoholvergunning van een voetbalvereniging — denk aan sluitingstijden en geluidsoverlast. Het college weigerde, maar had zijn onderzoek uitgevoerd tijdens de zomerstop, toen de vereniging nauwelijks actief was. De rechtbank tikt het college op de vingers: die controles zijn niet representatief voor de normale exploitatie en leveren dus onvoldoende feitelijke grondslag op. Praktische les voor het evenementen- en vergunningenteam: als je een handhavingsverzoek beoordeelt, zorg dan dat controles plaatsvinden op momenten die representatief zijn voor de gestelde overtreding. Doe je dat niet, dan kun je de weigering om te handhaven niet motiveren.
Schimmel en overbewoning rechtvaardigen geen urgentieverklaring zonder acuut gevaar
Gezin van zes in 44 m² met schimmel krijgt geen urgentie — leer wanneer medische gronden wél standhouden.
Een gezin van zes woont in een vochtige tweekamerwoning van 44 m² in Amsterdam. Toch geen urgentieverklaring: de Raad van State bevestigt dat de weigeringsgronden uit de Huisvestingsverordening Amsterdam streng worden uitgelegd. Medische klachten en slechte woonomstandigheden zijn onvoldoende; de drempel ligt bij een acuut levensbedreigende situatie. Een beroep op het kinderrechtenverdrag (IVRK art. 3) en het recht op privé- en gezinsleven (EVRM art. 8) haalt het niet als de situatie niet die drempel bereikt. De hardheidsclausule biedt evenmin uitkomst bij ontbrekend bewijs van acuutheid. Praktisch: zorg bij urgentieaanvragen op medische gronden altijd voor gedocumenteerd medisch bewijs dat de situatie acuut en levensbedreigend is — overlast en overbewoning alleen zijn onvoldoende.
Roemeens uitzendbureau krijgt Wml-boete bevestigd: loonadministratie moet direct op orde zijn
Naderhand aanleveren van loongegevens heelt een overtreding niet — zorg dat de administratie bij inspectie direct beschikbaar is.
De Raad van State bevestigt een boete van €16.000 aan een Roemeens uitzendbureau dat Roemeense werknemers inleende bij een Nederlandse boomkwekerij. Inspecteurs troffen bij controle onvoldoende loongegevens aan; het uitzendbureau legde die pas later over. Dat helpt niet: de overtreding van de Wet minimumloon staat vast op het moment van inspectie. De uitspraak volgt vaste RvS-lijn (zie ook 2020:1982) en levert geen nieuwe doctrine op. Praktisch punt voor het team: bij uitzendconstructies met arbeidsmigranten moet de volledige loonadministratie direct en ter plekke beschikbaar zijn. Latere aanvulling beperkt de boete niet.
Rechtbank bekrachtigt onteigening voor hotelontwikkeling op vervallen locatie
Eerste rechtbanktoepassing van Ow-onteigeningsregime: tijdelijk omgevingsplan volstaat als grondslag.
Rechtbank Limburg bekrachtigde een onteigeningsbeschikking voor de herontwikkeling van een verloederd gebied naar hotel, stadsvilla's en parkeergarage. Opmerkelijk: de onteigening steunt op het tijdelijk deel van het omgevingsplan — de rechtbank accepteert dat als geldige planologische basis onder artikel 16.93 jo 16.107 Ow. Een vormgebrek werd gepasseerd. Noodzaak en urgentie waren voldoende onderbouwd. Voor omgevingsplan-teams betekent dit dat ook het tijdelijk deel actief ingezet kan worden als grondslag voor ingrijpende instrumenten. Houd bij gebiedsontwikkelingen rekening met de Ow-onteigeningsprocedure als minnelijke verwerving stagneert.
Bushalte bij stremming valt onder bestemming 'openbaar vervoerstation'
Planregels uitleggen via Van Dale? Zorg dat je bestemmingsomschrijving ook gebouwloze activiteiten uitsluit.
Een parkeerplaats had de bestemming 'parkeren', niet 'openbaar vervoerstation'. Het college weigerde te handhaven tegen tijdelijk treinvervangend busvervoer op die plek, omdat er geen gebouw aanwezig was en het gebruik slechts tijdelijk. De rechtbank volgt dat niet: voor de uitleg van 'openbaar vervoerstation' sluit ze aan bij het gewone spraakgebruik (Van Dale) en concludeert dat ook een gebouwloze bushalte daaronder valt. Het bestemmingsplan werd dus overtreden. Praktisch punt: controleer bij planregels of begrippen gedefinieerd zijn. Ontbreekt een definitie, dan kan de rechter terugvallen op Van Dale — met verrassende uitkomsten. Relevant onder omgevingsplan als begrippen ook ongedefinieerd blijven.
Twee dwangsommen kleiduivenbaan: veiligheidszone én schotenregistratie ontbreken
Controleer bij schietbanen meteen beide sporen: Bal-veiligheidszone én aantoonbare geluidsnaleving via schotenregistratie.
Een kleiduivenschietbaan krijgt twee lasten onder dwangsom: één omdat de vereiste veiligheidszone uit artikel 4.708 Bal ontbreekt én de akoestische rapportage niet deugt, één omdat de schotenregistratie onvoldoende aantoont dat aan de geluidsnormen wordt voldaan. De voorzieningenrechter buigt zich over de evenredigheid van de begunstigingstermijnen en de mogelijkheid om de grondslag van een besluit in bezwaar te herstellen. Ook speelt zicht op legalisatie via gelijkwaardige maatregelen. Voor de Omgevingsdienst-praktijk: behandel veiligheid en geluid als afzonderlijke handhavingssporen en leg bij dwangsommen direct vast welke bewijslast op de overtreder rust.